Proza

Noel protsent

D´r Wiel, inne huier van de Hollendsje koel, vólt zelver ´t betste, dat heë de letste tsiet wus kót va oam woeët. Zieng vrauw hauw da óch al ins dökser an ´m jezaad.

"Wiel; doe pieps wie ing fiets die ins nüedieg jesjmierd mós weëde". "Jank vrauw; doe has ze nit mieë näu", woar ´t vas antwoad van d´r Wiel doa dróp. Den heë wós, went-e doamit noa d´r hoesdokter jong, sjikket deë ´m durch noa d´r Appelman. En deë Appelman woar inne longedokter i Treebeek, woa de koelpiette va alle koelle hin jonge die óp sjtub óngerzoeëd moeëte, of wole weëde. Deë dokter Appelman woar van ´t fónds aajesjteld. En komiesjerwies moeët datzelfde fonds óch betsale went bij inne stjub vasjesjteld, en aa-erkankd woeët. Noen kant uur üch wal vuursjtelle dat deë dokter nit jidderinne zoeë mar aafkuret, of jet protsente sjtub aa-erkennet. Die woare doch nit jek, dat woeët dön tse duur, die betsalete deë dokter nit vuur nuus. D´r Wiel wós da óch went heë doa hin jong, dat-e ansjtendieg durch de hootser mölle jong, en da moeëte dernoa nog mar aafwade of-e jet kroog. Dat heesjt, jet aa erkankt, den tse krieje broechet-e nuus mieë, den heë wós, en vólt zelver ´t betste dat jet nit mit ´m sjtimmet. Ónger droek va zieng vrauw, en wail ´t daastevet wat heë dertjeën noom nuus hólp, koam d´r daag, dat d´r Wiel ziech óp jen Blierhei de bus noa Treebeek kroog.

En jenauw wie heë dat va angere vertsald hauw krèje, verjong ´t ´m doa. Tse ieëtsj woeëte longfotoots jemaad. Doe kroog-e blód afjetsapd, en hauw-e in e flesj-je wasser mósse maache. Doe moeët-e ziech poeddelnaks oesdoeë, woeëte jewoagd, jemèse, in de oere d´r haos en in de oge jekiekd. Woa ze kiekke mósse, doa zukke ze nit, daat d´r Wiel. Deë kroog es lanksaam sjtaif mit deë janse tsirkes. Doanoa moeet-e nog óp e vósbenks-je sjtieje. Dróp, draaf , dróp, draaf........... Deë keël weest nit wat-e wilt, daat d´r Wiel. Deë vong ziech lanksaam ummer mieë a óp tse reje, en noa lóf an ´t sjnappe. Heë zaat da óch wus an deë dokter, wie heë ziech bukke moeët, en deë ´m va hinge an´t bemoestere woar en vroaget.

"Pieft uur?" "Wiezoeë sjwaamt ´t nog!?" en dierek derhinger "Doa broecht uur nit tse kiekke dokter, iech wees nit woa uur de longe hat mar iech han de longe urjens angesj, en ´t sjtubt óch nog nit wen iech ins vóts". Wie deë dokter dernoa wool, dat d´r Wiel ziech óp ing fiets zats, um ziech ´t lit oes de oge tse treëne, zaat d´r Wiel vas entsjlaose. "Nae!!"

"Wat nee?!" vroaget deë man in ´t wies. "Jeweun nè, iech fiets nit!!" "Ja mar uur mót fietse!" zaat deë man werm. D´r Wiel deë de kneuf aaf hauw, wós va kómpele, die al ins doa woare jeweë, dat die diech ónger ´t sjtrampele ummer mieë de rem dróp zatse, en nit ieëder "Sjtop mar!" zate, wents-te al bloa dervanaaf jekiepd woars. Heë widderhoalet da óch werm kót en bót "Iech fiets nit!!", en vong ziech an´t aadoeë.

"Uur mót fietse; hool deë man in ´t wies vol, went uur nit fietst, wees iech nit wat iech hei óp die fomelare mós ivulle." " Weest uur wat ´r dut mit üng formelare leve heer," menet d´r Wiel. "Sjrief mar dróp 100 prezent oane tse fietse, en vuur de res kant uur miech hei ins."

"Adieë!"

Drei mond dernoa kroog d´r Wiel besjeet dat heë waal chronische bronchitis hauw, mar dat ze jinne sjtub bij ´m hauwe kanne vassjtelle.

Henk Hermans (Kirchraos)
19-10-2002