driekeuninge

De drie keuninge zint drie magieërsj of sjterregelièrde oet 't oaste, die naodat Jezus waor gebore in Bethlehem (Kaersjmes) bie häöm op bezeuk ginge. Dat weurt besjreve door Mattheus  in  't Nuuj Testament. De fièsdaag vèlt op 6 januari. 'ne Andere naam ies daartièndaag.
De naam van 't volksfiès ies ouch driekeuninge.

Legende

De legende, die neve 't evangelie óntsjtóng geuf in de 12e ièw de name van de drie keuninge. Caspar ies 60 jaor oud en weurt veurgesjtèld mèt wiette haore en lange baard. Melchior ies 40 jaor haet 'n dónker huud mèt baard en Balthasar ies'ne jóng van 20 zónder baard.
De gesjinke, die zie bie ziech houwe bie 't bezeuk aan Jezus waore mirre (Caspar), goud (Melchior) en wierouk (Balthasar).

Tradities

De hoeszege:  C+M+B

Bie de hoeszege die traditioneel op Driekeuningedaag plaatsvingk were de lèttersj C+M+B mèt kriet bove de deur gesjreve. 't Zegene van ’n hoes gebeurt mèt wiewater, ter herinnering aan d’n duip van Jezus. De drie lèttersj, die onheil zouwe tegegoon, blieve op de hoesgevel sjtoon tot Pinkstere.

De keuningskook

't Familie-ete op dezen daag herinnert aan de broelof van Cana (besjreve in de biebel), die ouch op dezen daag herdach weurt. 't Gebruuk um 'ne keuning te keze door 'n boan ies 'n euverbliefsel oet de heidense saturnalië (Romeins volksfiès van 17-23 december). In Roame (Rome) woort ter gelegenheid van die fièste 'ne keuning gekoze door loting of door 't trèkke van 'n boan oet 'n wan. Es deze boankeuning 'ne sjlaaf waor, dan waor ziene hièr verpliech häöm einen daag te dene.

In de aafgeloupe 12 daag waor 't de Germaanse veurouwersj verbao um boane te ete, daorum waore ze bliej, dat de verboje vröch, versjtop in 'ne kook, op de daartiènde daag woort opgedeend en de gelökkige eter woort tot tiedelike daagkeuning gekroand. Dat gebruuk weurt tot noe toe in ière gehoute. Sóms weure breefkes getrokke es loting of weure sjpeelkaarte verdeild: de harte keuning waor dan keuning en harte dam de keuningin. De tiedelike keuning haet 't de res van d'n daag veur 't zègke.

Volksleedsje

Ouch weurt door kinger saoves langs de deure gegange ónder 't zinge van 'n oud volksleedsje: 'n driekeuningeleedsje. Van de toehuèrdersj kriege ze dan 'n paar cente of van alles lekkersj mèt.

Driekeuningeleedsje

Teks van ein van de leedsjes:

Drie keuninge, drie keuninge
geef miech 'ne nuje hood
d'n ouwe ies versjlete
mien mojer maog 't neet wete
mien vader houw gein geld (of:want pap dae haet `t geld
driekeuninge zint besjteld (of: op `ne ruèster oetgetèld)
Driekeuninge driekeuninge geef miech eine nuje hood.

Els Diederen

Valkebergs