DIALEK (in) KAART LIMBURG

Ter ere van 10 jaar Limburgse streektaal !

Een kleurrijke kaart met daarop de verschillende ‘dialectfamilies’ die Limburg rijk is, een aantal waardevolle lesideeën en een blanco ‘kleurplaat’ die basisschoolkinderen helpt om hun kennis over de dialecten – letterlijk – in kaart te brengen. De Raod veur ’t Limburgs en de streektaalfunctionarissen van het Huis voor de Kunsten Limburg, Ton van de Wijngaard en Mieke Steegs, laten zich ‘graag in de kaart kijken’ waar het de promotie van de streektaal betreft. De erkenning die het Limburgs als streektaal precies tien jaar geleden van de Nederlandse overheid kreeg, heeft een prachtig lespakket opgeleverd dat medio oktober gratis ter beschikking wordt gesteld aan alle basisscholen in Limburg.

Zonder meer memorabel, het feit dat de Limburgse streektaal tien jaar geleden door de Nederlandse regering werd erkend. Daardoor is er aandacht en zijn er middelen vrij gekomen om ook daadwerkelijk iets te kunnen betekenen voor het behoud van ons (taal)erfgoed. Neem dit lesmateriaal, dat mede met hulp van een bijdrage van de Provincie Limburg tot stand is gekomen.

Cultureel erfgoed is ‘hot’. In onze provincie spreekt nog steeds de meerderheid, zowel op het werk als thuis, een dialect. Dat wees het ‘dialectonderzoek’ uit dat de Universiteit van Utrecht onlangs uitvoerde. Wil men dat zo houden, dan geldt – cliché maar waar: jong geleerd is oud gedaan. Het is dus logisch dat de Raod en de streektaalfunctionarissen zich in hun gezamenlijke missie richten op het basisonderwijs. De ‘provinciale doelen’ sluiten bovendien goed aan bij de kerndoelen van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dat de laatste tijd steeds meer aandacht heeft voor allerlei aspecten van cultureel erfgoed. Wat de promotie van de streektaal betreft, is er een goede afstemming bereikt in aanpak en strategie, zowel binnen het Limburgse veld als tussen de Limburgse en de landelijke beleidsmakers.

Het onderwijsmateriaal moedigt leerkrachten aan om mee te werken aan de bewustwording van kinderen omtrent het bestaan van de verschillende dialecten in Limburg. Zo blijft er hopelijk ook een positieve houding ten aanzien van de Limburgse streektaal bestaan. Het lespakket, dat medio oktober gratis aan alle basisscholen in Limburg wordt aangeboden, bestaat o.a. uit een map met daarin: een brief met lessuggesties, een dialectkaart van Limburg op posterformaat en een blanco kleurplaat voor kinderen om ‘de dialectkaart’ creatief te reproduceren. Leerkrachten kunnen er gelijk mee aan de slag, maar ook de documentatiecentra van de scholen kunnen het materiaal opnemen zodat leerlingen het kunnen gebruiken bij het maken van werkstukken en spreekbeurten.

Een tijd lang waren niet alleen beleidsmakers, maar ook andere invloedrijke personen in de veronderstelling dat kinderen die van huis uit ‘Limburgs’ leerden, een slechtere taalvaardigheid zouden ontwikkelen in het Standaardnederlands. Het tegendeel blijkt het geval. Dankzij een in 2004 gepubliceerd onderzoek (de bundel ‘Dialect en School in Limburg’) van Sjaak Kroon en Ton Vallen (red.) is bekend geworden dat leerlingen die een Limburgs dialect spreken, aan het eind van de basisschool zelfs beter zijn met de Nederlandse taal dan kinderen die een Standaardnederlandse taalachtergrond hebben.

Het is nooit te laat om (iets over een taal) te leren. Wilt u zich bekwamen in ‘de Limburgse streektaal’ of anderszins geïnformeerd worden over alle projecten en activiteiten van de Raod veur ’t Limburgs en/of de streektaalfunctionarissen bij het Huis voor de Kunsten Limburg, dan kunt u contact opnemen met Ton van de Wijngaard en Mieke Steegs, t: 0475 – 399 299. Neemt u ook eens een kijkje op de sites: www.hklimburg.nl/streektaal en www.limburgsedialecten.nl