t Raengeltj, ‘t zaengeltj

Inzending Annie van Gansewinkel, Veldeke Literatuurpriês 2006

"t Raengeltj, 't zaengeltj,' zônge zeuj vanmerge weer wi-j zeuj wakker woerte. Alweer. Ich bin opgehaoje met telle wi-jvöl verraengeldje daag vae heej al hebbe gehadj. Ich haaj mich gewoeën neet môtte laote umkalle doer de wichter. 'Maham, woerum gaon vae noeëts mier nao de camping? Det woor altied zoeë fein.'

In daen tied wore zeuj te jônk um zich de ellendje allewiel nog te kinne herinnere. Blieëf ich 's aoves in de tént beej de wichter, ging Leon nao de disco op de camping. Loog ich d'n halve nacht wakker of ich 'm huurdje aankaome en schoeëf hae halfzaat en met em ieëmelike parfumlôcht um zich haer de tént binne as ich zjuust in slaop gevalle woor. Kôs ich daonao van gif neet mier slaope, zieëker neet as hae mich verwieët det ich kleinzielig jaloers woor en 'm neet troeëdje.

Now bin ich nao jaore oppernoets op de camping: van de raengel in de dröp. 't Raengeltj, 't zaengeltj. Mien panne waere naat.

En neet allein mien panne. De stekmik, 't téntdook ('Neet tieëge de tént', ligtj dies daag in miene mônd bestôrve) en de klejjer. Veural de klejjer.

Ich ri-jjer mich. Vanaovendj wil ich mich 'ne werme trui aandoon, mer niks werm: klamsig. Alles weurtj klamsig in di-j rottént!

Mer mien jông, di-j gaajtj 't waal. 's Mergens pôffe zeuj d'r uut in eur raengeljacks en stevele en as zeuj hônger hebbe, baje zeuj met eur modderpuuj binne. Ich zeen eur kwaolik. Deëveral hebbe zeuj vrindjes, zeuj kalle ouch al Prusisch.

Woerum hieëf Leon in jizzesnaam neet ouch di-j tént mejgenoeëme? Wieter hieëf hae zich ouch neet geschaamdj um de kieët lieëg te rouve.

Ich weit nog wi-j hae zagt: 'Dich hilst de wichter. Dan moogse ouch de tént haoje.' Toen al haaj ich op mien kwevief môtte zeen vör di-j vreejgaevigheid. Afijn, laot ich dao neet beej stilstaon, d'n aafwas môt nog gedaon. Deëver de ws daonao wil ich neet prakkezere. Wsse és 't probleem neet, mer druuëge... 't Weurtj noeëts mier druuëg.

Weer nao det washok met di-j opgeklopdje 'Raengel és zjuust sjiek'-stömming. Di-j vrölluj di-j ammaol vrindinne van deindanger zeen, al zeen dao dék mier mansluj, drök doondje um hoeëg te score langs de Feministische Maetlat. Asof zeuj doer 't jaor haer ouch alle bordjes van 't hoeëshaoje tegelieëk in de lôcht haoje, en neteurlik met 'ne brejje glimlach.

"t Raengeltj, 't zaengeltj.'

Welke manskaerel luiptj heej zoeë te galdere ? De twieë wichter van em jaor of zes huppelendj aan wirskante van eine wichterwage zinge mej, zoeë wi-j allein wichter det kinne: neet schoeën, mer haard.

Zeuj kaome heejhaer, ich mot mich wieëke. Ocherm, 't és em invalidenkérke. 't Wécht hingtj d'r half in en hawtj met zien erm de maot, 'n jaor of acht esj. Waat 'n zwaor hoeëshaoje. Det dae mins nog kan zinge.

Mejjae, det doje lichtelik asjae allein mej en dan wat kwaliteitseurkes doerbringtj met eur wichter. Hieël royaal hieëf hae zjuust tieëge zien vrôw gezagtj: 'Gangk dich lekker efkes wat vör dien eigen doon, ich ammezier de wichter waal.' Waat môt di-j vrôw doon? Nao de kantine zieëker um zich uut te stökke in stôm spuuëlkes. lergester zoog ich dao groeëte minse ongerein oeëver de grônd scherre um Twister te spuuële.

Hae kiektj dieëze knt uut. Dju, hae zuuët mich: 'Hallo, waerke hè?' As hae heejmej em begin wiltj make met em geweldjig depe conversatie. "t Water stieët mich angers tot aan mien luppe.'

Woerum zegk ich det? Louptj doer, baej ich 'm in stildje.

De twieë wichter naeve 't wagentje beginne met eur stevele in de groeëte plasse veur mien tént te stampe. 't Es eine jông en em maegdje, eine twieëling tunktj mich. 't Wécht in de kér kiektj nao zien breurke en zösterke, lachendjes, 't hieëf gein bezei van zien leid.

Dae vént kiektj met smeltendje ouge wi-j di-j twieë zich aan 't begaje zeen, en dan kiektj hae mich met klaor ouge aan. 'Zoeë erg esj hoepelik neet. Det bitje ra engel.'

'Bitje?' Ich hoof hem toch neet te vertelle det 't heej al ieëuwelangk met bkke uut de lôcht veltj?

Hae keumtj dudelik van Mars. Zelf bin ich al lang vergaete det ich oeëts van Venus kwoom en de leste jaore staaltj 't d'r mier op det ich van Pluto bin:

aafgeschaftj.

'De wichter gaajtj 't en dan ammezier ich mich ouch.'

Zoeë hiltj ederein zich heej groeët, want ierder nao hoeës gaon, és d'r neet beej. Mer aan det zelfbedrôg hoof ich neet langer mej te doon. Vae gaon nao hoeës, merge, besloeët ich innegang, en em mement tuintj de raengel minder. De raengeldröppels drieëve langs zien griezendje haor oeëver zien gezicht, hae begintj ziene besprinkeldje bril druuëg te vaege.

'Kôtj efkes ônger de luifel staon.'

Waat zegk ich now?

'Des good.'

Woerum zeet hae neet: 'Nein, ich gaon weer nao de vrôw. Vae gaon dalik gezellig same nao Megaspuuëlland.'

'Pap, moge vae alvast nao de spuuëlhook in de kantine?'

'Des good, ich kôm dalik. Ki, Teresa, ich zet dich efkes druuëg, leveke.' Hae trektj de rolstool ouch onger de luifel, aajtj zien dôchter oeëver zien b61 wange en giftj em muulke op zien haor as hae de capuchon aafdeut. 'Bob,' ich krieg em stieëvige, nate hnd.

'Charlotte,' prebier ich goodgemootj te zegke. 'Wildjae koffie, ich heb nog staon. Zetj uch.'

Binne vief minute wetj hae al te völ van mich. Det ich pas dri-j jaor allein bin met de wichter en det mich det ummer neet mejveltj.

'Mer woerum vertel ich det ammaol tieëge uch? Gae hetj ouch gein gemaekelik hoeëshaoje,' ich wies nao Teresa. 'al schiltj 't völ asjae met z'n twieëje de zörg deiltj.'

Ich zegk d'r neet beej det ich d'r met Leon vör mien geveul ouch al allein vör opdrejdje. Schoeën waer spuuële kos hae waal, mer as 't em bitje neetseldje, woor hae neet dao.

'Ich staon d'r ouch allein vör. Mien vrôw és ongerhalfjaor gelieëje weggegange, de wichter zeen beej mich.'

'Wableef?' Ich tuf de koffie bekans oeëver zien schoon.

Dae vént és naïef of 't reiktj 'm neet wieter. Angers kn hae heej neet zoeë met oeëpe ouge nao de raengel, en nao mich, zitte te kieke.

Wi-j kn ich met mien nate peemele en pôngele heej aan de koffie zitte met eine wildjvrieëmdje vént?

'Dejjae zoeë zônnig in 't laeve staotj, of houdjae uch groeët?'

Waat em vrékke vraog flats ich d'r uut.

'Ich verwiet mien ex niks. Vör de wichter zooj ich wille det zeuj eur wat dékker zeen, mer Praag és neet naeve de duuër. Ich haaj aod met eur wille waere, vae haje 't good same. Mer oeëti-jje luiptj 't laeve angers.

Ich heb d'r völ leid van gehadj, mer allein al vanwieëge de wichter môt ich wieter, wil ich wieter. Leef en leid ligtj achter mich, mer veur mich ligtj de towkomst oeëpe.

Wetse Charlotte, vae kinne allein mer zelf de port nao d'n hieëmel oeëpe make.' Ich veul det hae mien ouge volgtj as ich langs de luifel nao de lôcht kiek. 'Bis now staon allein mer de sloeze van d'n hieëmel wagewied oeëpe.' Ich huur zelf de zorigheid in mien stöm en ich veul de last van jaore op mien schôuwers waege.

Ich verbuuës mich: 't és genôgt gewaesj. Ich schöddel mich en rén ônger de luifel uut. Bervers spring ich in de plasse. Dit és fris, dit és jôngk, dit és laeve. As Bob naeve mich springtj, zitj Teresa in zien hang te klappe.

"t Raengeltj,' zette vae tegelieëk in.

"t Zaengeltj, 't zaengeltj.'

Dao achter daen dikke wôlk, kniptj de zon mich dao em uigske?

Geschrieëve in 't Wieërts
Annie van Gansewinkel
lid Krînk Veldeke Wieërt

12-11-2006