{"id":1074,"date":"2016-10-28T14:06:35","date_gmt":"2016-10-28T13:06:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.veldeke.net\/lb\/taal\/erkenning-als-streektaal\/"},"modified":"2024-04-25T10:44:27","modified_gmt":"2024-04-25T08:44:27","slug":"erkenning-als-streektaal","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/taal\/erkenning-als-streektaal\/","title":{"rendered":"Erkinning as streektaal"},"content":{"rendered":"

(Venloos)<\/em><\/p>\n

Erkinning as streektaal<\/strong><\/p>\n

Vanaaf begin 1997 wuurt ‘t\u00a0 Limburgs door Nederland en de pervins Limburg erkind as streektaal. Die erkinning sluut aan beej \u2018t Handvest nr. 148 van de Raad van Europa det bescherming wilt gaeve aan historische streektale of tale van minderhede in Europa. \u2018n Beejdrage aan de instandhalding en \u00f3ntwikkeling van culturele riekd\u00f3m en gebroeke. De erkinning van \u2018t Limburgs velt \u00f3nder \u201cDeel II van \u2019t Handvest\u201d wao in algemeine principes geregeld zien die \u2018t gebroek van de taal wilt bevordere en vergemekkelike. Dao waere ouk de nuuedige middele in geregeld veur \u00f3nderwies en bestudering van de taal en de erkinning van de taal as \u2018n uting van culturele riekd\u00f3m. Die principes zien \u00f3nder Deil II veural van symbolische aerd. Nederland haet allein veur de Friese taal \u201cDeel III van \u2019t Handvest\u201d \u00f3nderteikend, wao mei de verplichting tot actieve bevordering van die taal in \u2018t \u00f3nderwies, in \u2018t provinciaal en landelijk besteur en in de rechspraok geregeld is.<\/p>\n

Wiechtige rol van Veldeke<\/strong><\/p>\n

Dialekvereiniging Veldeke haet \u2018n wiechtige rol gespeuld beej \u2018t tot stand k\u00f3mme van de erkinning van \u2018t Limburgs as streektaal. \u2018n Veurbereidingskemmissie die \u00f3nder leiding van Veldeke werkde, haet alle argumente, die pleite veur erkinning verzameld en op schrif gezat. In \u2018t begin zoel die kemmissie ouk de aanvraog veur erkinning beej de regering indene maar umdet Den Haag inkel \u2018n aanvraog van de pervins woel hebbe, is die oetintelik in samespraok mit Veldeke ingedeend door \u2018t toenmalige provinciaal besteur. Geej kint de gansen teks van de aanvraog veur erkinning oet 1996\u00a0heej bekieke<\/strong><\/em><\/a>.\u00a0Die erkinning verleep euveriges neet z\u00f3nder slaag of stoe\u00ebt. In Limburg waas d\u2019r \u00a0weinig stried euver \u2018t nut dao van, maar in Haagse kringe en landelike pers best\u00f3nd d\u2019r de nuuedige twiefel en de Nederlandse Taalunie adviseerde aafwiezend euver de aanvraog mit as argument det \u2018t Limburgs \u2018n dialek van \u2018t Nederlands is en gen eige taal.<\/p>\n

Gevolge van de erkinning<\/strong><\/p>\n

Al woort de erkinning \u00f3nder Deil II van \u2018t Handvest in \u2018t begin gezeen as \u2018nen opstap nao \u2018n vaerdergaonde erkinning \u00f3nder Deil III, is \u2018t van vervolgstappe in die richting wies noow neet gek\u00f3mme. Ouk de oetveuring van geneumde principes van \u2018t Handvest kwame neet mekkelik van de gr\u00f3nd. D’n oproop veur \u2018ne lie\u00ebrstool Limburgkunde aan de Mestreechse universitieit, dae al in 1996 woort gedaon, haet oetintelik pas in 2011 geleid tot \u2018ne perfesser veur Taalcultuur in Limburg. Dae lie\u00ebrstool woort toen ingev\u00f6ld door prof.dr. Leonie Cornips. Ouk de aanstelling van \u2018ne streektaalfunctionaris door de pervins haet tot \u2018t jaor 2000 op zich laote wachte. Maar los dao van is de erkinning as streektaal neet gans vreejblievend. Zoe\u00eb is d\u2019r \u00f3nder ander de verplichting um iddere dreej jaor zich te verantwaorde veur ‘n kemmissie van experts\u00a0 van de Raad van Europa.<\/p>\n

Belgisch Limburg<\/strong><\/p>\n

De oetveuring van de erkinning van de Limburgse taal as dialek is oetveurig vasgelag in \u2018t proefschrif van d’n Belg Rob Belemans \u00f3nder d’n titel:\u00a0Taal of tongval?, de gespleten Limburgse kus, oraal erfgoed en taalpolitiek,\u00a0Brussel 2009. Oet d\u2019n titel wuurt ouk dudelik det de Belgische regering de taal die in Belgisch Limburg gespraoke wuurt nog neet as streektaal haet erkind.<\/p>\n

C\u00f3nvenant erkinning as regionale taal<\/strong><\/p>\n

In november 2019 is d\u2019r eine c\u00f3nvenant \u00f3nderteikend door de Riekseuverheid en de Pervins Limburg wao in \u2019t Limburgs offesjeel erkind woort as regionale taal. In det c\u00f3nvenant sraeke\u00a0 de twie\u00eb euverhede de ambitie oet te streve nao \u2019n gemeinschappelike\u00a0 visie op de waerd en de positie van de Limburgse taal. Ouk wuurt \u2018ne gas aandachsgebiede geneump, \u00a0waobinne de gezamelike visie gestalte m\u00f3t kriege.<\/p>\n

Pertieje spanne zich in, veur zoe\u00ebwied det in eur vermeuge leet, en\u00a0 werke same um \u2019t Limburgs as regionale taal veur Nederland te behalde, \u2019t gebroek te bevordere en de positie van \u2019t Limburgs te stimulere, euveriges z\u00f3nder det heejbeej spraoke is van ‘t \u00f3ntstaon van nieje wet- en regelgaeving of extra financiering. Veur ein wiechtig deil is \u2019t c\u00f3nvenant ein bevestiging van de al ierder stilzwiegende bestaonde c\u00f3ndities.<\/p>\n

Erkind wuurt vaerder det \u2019t Limburgs as regionale taal van waezelik belang is veur de belaeving en \u2019t oetdrage van de Limburgse cultuur en identiteit en det de Limburgse taal alle gebiede van ‘t dageliks laeve in Limburg raak. Ouk wuurt nog ens naodr\u00f6kkelik vermeld det Limburgs as umgangs-\/spraektaal is toegestaon in de kinderopvang en \u2019t primaire \u00f3nderwies en det \u2019t Limburgs in \u2019t vervolg\u00f3nderwies in aanv\u00f6lling op de verplichde lesstof kin waere aangebaoje. As geej de gansen teks van \u2019t c\u00f3nvenant wilt laeze kint geej det heej bekieke<\/em><\/strong><\/a>.<\/p>\n

Erkinning Europees Handvest Deil III<\/strong><\/p>\n

Op vriedaag 5 april 2024 noom ‘t Limburgs Parlement ‘n motie aan wao in ‘t besteur van de pervins wuurt opgerope um te \u00f3nderzeuke wie ‘t Limburgs dezelfde beschermde status as ‘t Fries kin kriege en welke koste det mit zich mitbringk. Dit gebeurde ouk waeges ‘n offesjeel advies van de Raod veur \u2019t Limburgs, det door ‘n groe\u00ebt aantal Limburgse taalpertieje, wao \u00f3nder ouk Veldeke Limburg, woort \u00f3nderschreve.<\/p>\n

Waorum vindt Veldeke ‘t good det de Pervins geit \u00f3nderzeuke waat de mierwaerd is van de erkinning \u00f3nder ‘t zoe\u00ebgeneumde Deil III van ‘t Europees Handvest veur Regionale Tale? Ten ierste zoel zo’n erkinning d’r veur kinne z\u00f6rge det naeve de Pervins Limburg ouk de Riekseuverheid zich actiever geit inspanne veur de plaats die ‘t Limburgs kin inneme, zoe\u00ebwaal veur waat betref de wetgaeving as ouk de\u00a0 finansjele \u00f3ndersteuning. Ten twie\u00ebde vinde weej ‘t wiechtig det de Riekseuverheid \u00e9\u00edn lien trek in ‘t \u00f3ndersteune en versterke van de verscheie regionale tale die Nederland riek is.<\/p>\n

Tegeliekertied haope weej as Veldeke Limburg det ‘t \u00f3nderzeuk van de Pervins de aandach neet te zier aaf duit leie van de persesse en projecte die in de aafgeloupe jaore al in gang zien gezatte veur de bevordering van ‘t Limburgs. De samewerking mit andere taalpertieje binne \u2019t Hoes veur \u2019t Limburgs begint idderskier mier vruchte aaf te werpe, zeker noow structurele financiering vanoet de Pervins Limburg in zich is en \u00f3nderwiesprojecte zoe\u00eb as 3M, LT2 en Zjuulke die op idderskier mier plekke waere oetgerold. Vanoet Veldeke \u00f3ndersteune weej \u00f3nder mier de aktie van John Tana um workshops op basis- en middelbare schoe\u00eble te organisere wao in lierlinge leedjes tekste schrieve in ‘t Limburgs, en ‘t Limburgs sprookjesbook van Linda Gielen.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(Venloos) Erkinning as streektaal Vanaaf begin 1997 wuurt ‘t\u00a0 Limburgs door Nederland en de pervins Limburg erkind as streektaal. Die erkinning sluut aan beej \u2018t Handvest nr. 148 van de Raad van Europa det bescherming wilt gaeve aan historische streektale of tale van minderhede in Europa. \u2018n Beejdrage aan de instandhalding en \u00f3ntwikkeling van culturele […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":772,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-1074","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nErkinning as streektaal - Veldeke Limburg<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/taal\/erkenning-als-streektaal\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Erkinning as streektaal - Veldeke Limburg\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"(Venloos) Erkinning as streektaal Vanaaf begin 1997 wuurt ‘t\u00a0 Limburgs door Nederland en de pervins Limburg erkind as streektaal. Die erkinning sluut aan beej \u2018t Handvest nr. 148 van de Raad van Europa det bescherming wilt gaeve aan historische streektale of tale van minderhede in Europa. \u2018n Beejdrage aan de instandhalding en \u00f3ntwikkeling van culturele […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/taal\/erkenning-als-streektaal\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Veldeke Limburg\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-04-25T08:44:27+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/taal\\\/erkenning-als-streektaal\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/taal\\\/erkenning-als-streektaal\\\/\",\"name\":\"Erkinning as streektaal - Veldeke Limburg\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2016-10-28T13:06:35+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-25T08:44:27+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/taal\\\/erkenning-als-streektaal\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"lb-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/taal\\\/erkenning-als-streektaal\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/taal\\\/erkenning-als-streektaal\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Limburgse taal\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/taal\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Erkinning as streektaal\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/\",\"name\":\"Veldeke Limburg\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"lb-NL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Erkinning as streektaal - Veldeke Limburg","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/taal\/erkenning-als-streektaal\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Erkinning as streektaal - Veldeke Limburg","og_description":"(Venloos) Erkinning as streektaal Vanaaf begin 1997 wuurt ‘t\u00a0 Limburgs door Nederland en de pervins Limburg erkind as streektaal. Die erkinning sluut aan beej \u2018t Handvest nr. 148 van de Raad van Europa det bescherming wilt gaeve aan historische streektale of tale van minderhede in Europa. \u2018n Beejdrage aan de instandhalding en \u00f3ntwikkeling van culturele […]","og_url":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/taal\/erkenning-als-streektaal\/","og_site_name":"Veldeke Limburg","article_modified_time":"2024-04-25T08:44:27+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/taal\/erkenning-als-streektaal\/","url":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/taal\/erkenning-als-streektaal\/","name":"Erkinning as streektaal - Veldeke Limburg","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/#website"},"datePublished":"2016-10-28T13:06:35+00:00","dateModified":"2024-04-25T08:44:27+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/taal\/erkenning-als-streektaal\/#breadcrumb"},"inLanguage":"lb-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/taal\/erkenning-als-streektaal\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/taal\/erkenning-als-streektaal\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Limburgse taal","item":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/taal\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Erkinning as streektaal"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/#website","url":"https:\/\/www.veldeke.net\/","name":"Veldeke Limburg","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.veldeke.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"lb-NL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1074","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1074"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1074\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59777,"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1074\/revisions\/59777"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}