In 2026 besteit dialekvereineging Veldeke 100 jaor. Umtot veer tege deen tied neet achter de geraniums w\u00e8lle zitte, is \u2019n deil bestuurders en deskundege boetestaonders op 4 jannewarie bijein gewees in de ECI Cultuurfebrik in Remund um \u2018ne gansen daag te hersest\u00f6rme euver de touwkoms vaan Veldeke. Tijdens de discussies is hiel get euverhoup gehaold. Veer wachte nog op \u2019t verslaag vaan d\u2019n daagveurzitter, Martijn Kagenaar vaan buro Zuiderlicht, meh w\u00e8lle uuch toch alvas get veurziechtege conclusies prizzentere. Bedink uuch wel: \u2019t zien persoenleke conclusies vaan eine vaan de deilnummers. \u201cOhne Gew\u00e4hr\u201d, zeet me daan in Duitsland.<\/p>\n
Aon ambities is bij Veldeke gei gebrek. De vereineging zal, es veer de deilnummers aon de discussie mage geluive, in 2026 mie es noe \u2019t aonspreekpunt zien veur alle vraoge die euver de Limburgse taol gest\u00e8ld weure. De condities daoveur zien gunsteg: Veldeke is m\u00e8t zien lokaal kring vaan Noord tot Zuid sterk geworteld in de versj\u00e8llende regio\u2019s vaan de provincie. Veldeke heet ouch de expertise en de kinnes in hoes um die vraoge euver de Limburgse taol nao behure te kinne beantwoorde.<\/p>\n
Meh dao zien ouch get umstandeghede boedoor die ambities gefrusteerd zouwe kinne weure. Veldeke heet bij sommege lui de naom tot veer alles beter wete, tot veer arrogant zien. Veldeke kamp intern ouch m\u00e8t e probleem boe v\u00e4\u00f6l vereineginge – en neet allein in Limburg – m\u00e8t te make h\u00f6bbe: \u2019t ledebestand vergrijs boedoor de aonsleting bij de jonger ginneraties verlore dreig te rake. En de lokaal kring boe-oet Veldeke is opgebouwd h\u00f6bbe de neiging um v\u00e4\u00f6l op ziechzelf te doen boedoor \u2019t meujelek is \u2019n gezameleke voes te make bij \u2019t realisere vaan planne op provinciaol nivo.<\/p>\n
Dat imago tot Veldeke arrogant is kump nao \u2019t ziech liet aonzeen veural door de debatte euver de korrekte spelling vaan \u2019t Limburgs. In \u2019t verleie heet Veldeke ziech d\u00e8ks gemanifesteerd es \u2018ne sjerprechter bij \u2019t attendere op wat sjrijvers in \u2019t Limburgs allemaol neet volgens de spellingregels doge. Nogal get sjrijvers in \u2019t Limburgs voolte ziech daodoor klaorbliekelek gepeerdskeuteld. Toch is die reactie neet gans terech. In de spellingregels vaan Veldeke steit oetdr\u00f6kkelek tot veer bij \u2019t hantere vaan die regels \u201cstreng veur us zelf en soepel veur andere\u201d zalle zien.<\/p>\n
Es dat neet altied gel\u00f6k is mage veer us dat zelf aonrekene. Meh \u2019t oetgaankspunt is good te rechveerdege. \u2019t Is vaan mie belaank tot in \u2019t Limburgs gesjreve weurt es tot dat gans perceis volgens de regels geb\u00e4\u00f6rt. Beter verkierd gesjreve es gaaroet neet gesjreve. Vaan d\u2019n andere kant: es \u2019n taol ziechzelf serieus nump zal \u00f6rgens mote vasligke wie tot ze gesjreve huurt te weure. Zoonder dat kint nao verloup vaan tied niemes mie leze wat \u2018nen andere gesjreve heet.<\/p>\n
\u2019n Thema wat regelmaoteg de kop opstaok bij de discussies euver de touwkoms vaan de Limburgse taol waor \u2019t bekinde Calimero effek. Limb\u00f6rgers zouwe geneig zien um ziechzelf en daom\u00e8t ouch hun taol es minderweerdeg te besjouwe in vergelieking m\u00e8t wat oet Holland kump en in Holland gesproke weurt. Dat leit d\u2019r oondermie touw tot Limburgse awwers hun kinder lever in \u2019t Nederlands opveuje es in \u2019t Limburgs, ouch al spreke ze zelf wel plat oonderein. Dao is oondert\u00f6sse wetensjappelek oonderzeuk gen\u00f3g boem\u00e8t kint weure aongetoend tot kinder die m\u00e8t \u2019t Limburgs opgreuje ieder \u2018ne veursprunk es \u2018nen achterstand h\u00f6bbe tegeneuver kinder die allein Nederlands liere spreke. En nog los vaan die wetensjappeleke inziechte: boeveur zouw \u2019t liere vaan \u2019n vreemde taol wie Ingels of Duits wel gunsteg zien veur iemes z\u2019n oontwikkeling en de Limburgse taol neet?<\/p>\n
De deilnummers aon de discussie waoren \u2019t dao gleujend euver eins: dao is gein inkel reie mie um de Limburgse taol es minderweerdeg te besjouwe. En gel\u00f6kkeg h\u00f6bbe veer \u2019t geveul tot ouch ummertouw mie lui in Limburg die opvatting zien touwgedoon. Meh toch: es op \u2019t eind vaan d\u2019n daag gevraog weurt wat de mies urgente punte zien die Veldeke de koumende jaore, op weeg nao zien 100-jaoreg bestoon, zouw mote aonpakke, daan steit \u2019t imago vaan de Limburgse taol m\u00e8t stip bovenaon. Al waor \u2019t mer um te veurkoume tot de kinder op de peuterspeulzaole in eus provincie vaan hoegerhand verpliech weure um Nederlands te praote en hun moojertaol te verloochene. Al waor \u2019t mer um deveur te z\u00f6rge tot in de Limburgse media (veer neume gein naome) \u2019t Limburgs op zien weerde gesjat weurt en neet weurt aofgedoon es get veur hobbyiste.<\/p>\n
De veurzitter Martijn Kagenaar had veur de discussies euver de touwkoms vaan Veldeke ouch e paar externe deskundege oetgenudeg um us te laote zien wie vaan boete tege Veldeke en tege de Limburgse taol weurt aongekeke. D\u2019n ierste dee zien opwachting maakde waor muzikant Bart Storcken<\/strong>. Heer is gebore in Geleen en woent noe in Heerle en zingk ouch in \u2019t Limburgs umtot heer zoe veur zie geveul korter bij ziechzelf kint koume. Zoewel de meziek es \u2019t dialek zien instruminte um korter bij dien emoties en bij die vaan dien luustereers te koume en veural de combinatie vaan die twie (meziek \u00e9n dialek) lievert bezunder rizzeltaote op. \u2019t Is daan ouch neet veur niks tot in de meziek de Limburgse taol euver aondach neet te klaoge heet. Datzelfde gelt veur de vastelaovend, ouch zoe\u2019n evenemint wat Limburgsre aon \u2019t hart geit en boebij de Limburgse taol oonmisbaar is. Um dat te bewieze pak Bart ziene kwetsjbuul en leet de ganse vergadering m\u00e8t zinge m\u00e8t \u201cAs de sterre dao baove straole\u201d<\/em> en netuurlek m\u00e8t \u2019t Limburgs volksleed (in \u2019t dialek gezoonge!).<\/p>\n De twiede externe deskundege die aon d\u2019n tand weurt geveuld is Liesbeth Heyman<\/strong>. Zie w\u00e8rk in \u2019t oonderwies en h\u00e8lt ziech dao m\u00e8t naome bezeg m\u00e8t \u2019t oontwikkele vaan digitaol l\u00e8smiddele. Es veurbeeld heet ze \u2018nen app gemaak boem\u00e8t sjaolkinder gelierd zouw kinne weure um Limburgse w\u00e4\u00f6rd te herkinne en te sjrieve. Zie realiseert ziech ouch tot \u2018t Limburgs in \u2019t oonderwies gein prioriteit heet umtot de regulier lesprogramma\u2019s allemaol in \u2019t Nederlands gegeve weure. Meh ze zuut wel meugelekhede um educatief projecte euver de Limburgse taol vaanoet \u2019t cultuurbudget vaan de sjaole \u00a0te introducere. Zie kint ziech veurst\u00e8lle tot veer ZZP\u2019ers opdrach geve um digitaol programma\u2019s te sjrieve die in dat kader kinne weure ingezat.<\/p>\n Daan kaom ouch Merlijn Huntjens<\/strong> zie verhaol aon de vergadering vert\u00e8lle. Heer is taol- en literatuurconsulent bij \u2019t Hoes veur de Kunste Limburg en es zoedaoneg betrokke bij \u2019t L\u00e8tterkundeg Centrum Limburg. Heer adviseert us um veural te riddenere vaanoet meugelekhede en neet vaanoet probleme. In plaots vaan te klaoge tot te wieneg gesjreve weurt in \u2019t Limburgs zouwe veer us sterk mote make veur \u2019t ziechbaar make vaan wat w\u00e8l gesjreve weurt, beveurbeeld door gediechte in de openbaar ruimte te laote zien. Heer zuut daan ouch mie perspectief in \u2019t bevordere vaan de Limburgse taol es in \u2019t behawwe daovaan. Es vergelieking gebruuk heer \u2019t umgoon m\u00e8t blomme: die z\u00e8tste in \u2019n vaas umtotste ze sjoen vins en neet allein umtotste w\u00e8ls veurkoume tot ze verwelke.<\/p>\n De veerde getuige deskundege waor Ronald Col\u00e9e<\/strong>, journalis vaan \u2019t Leefkatern bij de gez\u00e8t De Limburger en in die functie opvolger vaan Guus Urlings, dee ziech altied sterk maakde veur \u2019t Limburgs bij de gez\u00e8t. Heer krijg nogal get vraoge nao ziene kop vaan deilnummers die vinde tot De Limburger ziech v\u00e4\u00f6l te wieneg gelege liet ligke aon de Limburgse taol, oonderwijl \u2019t toch de einege Limburgse gez\u00e8t is. Ronald erkint tot de gez\u00e8t wat dat betr\u00f6f in \u2019n spagaat zit vaan begriepelek te zien veur ederein – en dus ouch veur deginnege die gein dialek\u00a0 lezen – en de dialeksprekers oonder de lezers te vrund hawwe. Heer gief aon ziech m\u00e8t alle plezeer te w\u00e8lle inz\u00e8tte veur de Limburgse taol bij ziene w\u00e8rkgever meh is ouch aofhaankelek vaan gooj idee\u00eb um die taol te prizzentere. En daan hoof \u2019t neet altied euver zoervleis en vlaoj te goon. Dat is dus \u2018nen oproop aon Veldeke um neet te zitte wachte tot De Limburger aondach besteit aon \u2019t dialek, meh zelf m\u00e8t planne en veurst\u00e8lle te koume.<\/p>\n En es vijfde en l\u00e8ste waor Bas Vissers<\/strong> aon de beurt um zie leech te laote sjijne euver Veldeke en eus taol. Bas is eigelek geine boetestaonder mie want heer is sinds kort lid vaan \u2019t bestuur van Veldeke Venlo. Meh vaanoet zie werk in \u2019t oonderwies heet heer toch \u2018ne bezundere kiek op de Limburgse taol. Tot \u2019t dialek h\u00e4\u00f6m intr\u00e8sseert maag dudelek zien oet \u2019t feit tot heer pas geleie nog en prachteg book hiet oetgegeve m\u00e8t oetlag en verklaoring vaan 100 typisch Venlose w\u00e4\u00f6rd. Heer w\u00e8lt de planne veur de touwkoms vaan Veldeke veural kort bij de groond hawwe. Gein oonrealistische panorama\u2019s die goon liekene op \u2019t oonaofhaankelek verklaore vaan Limburg. En neet es \u2018ne sjaolmeister roond loupe boedoor de lui diech lever zien goon es koume, meh veural \u2019t plezeer in de taol propagere. Want dao drejt \u2019t oeteindelek toch um.<\/p>\n Dat plezeer in de Limburgse taol is aon \u2019t eind vaan d\u2019n daag ouch ein vaan de thema\u2019s die – neve de aondach veur de beeldv\u00f6rming euver \u2019t Limburgs – de mieste stumme krijg bij \u2019t aongeve vaan prioriteite. Aondach veur \u2019t Limburgs in \u2019t oonderwies, vaanaof de peuterspeulzaole tot en m\u00e8t de middelbaar sjaol, steit es derde genoteerd. Meh daoneve zien d\u2019r ouch nog \u2019n aontal euverkoepelende oonderwerpe die door de deilnummers nao v\u00e4\u00f6re weure gebrach, zoe es:<\/p>\n Gen\u00f3g te doen veur 2026. Veer wachte de conclusies en aonbevelinge vaan daagveurzitter Martijn Kagenaar m\u00e8t v\u00e4\u00f6l belaankst\u00e8lling aof veurtot veer tot actie euvergoon.<\/p>\n Mestreech, jannewarie 2019<\/em> In 2026 besteit dialekvereineging Veldeke 100 jaor. Umtot veer tege deen tied neet achter de geraniums w\u00e8lle zitte, is \u2019n deil bestuurders en deskundege boetestaonders op 4 jannewarie bijein gewees in de ECI Cultuurfebrik in Remund um \u2018ne gansen daag te hersest\u00f6rme euver de touwkoms vaan Veldeke. Tijdens de discussies is hiel get euverhoup gehaold. […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-10930","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nPlezeer in de Limburgse taol<\/h3>\n
\n
\nB\u00e8r Brounts<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"