Net ederen diechter is bereid um teks en oetlag te geve bij zien po\u00ebzie. Wat d\u2019n diechter bedoelt m\u00e8t zien veersregels, dat moot de lezer zelf mer oetv\u00e8sse. Sommege diechters bewere zelfs tot ze zelf lezer weure zoe gaw de l\u00e8tters vaan hun gediech op pepier stoon. Ze mote dus zelf ouch mer raoje nao wat de bedoeling zjus is vaan die w\u00e4\u00f6rd die ze gesjreve h\u00f6bbe. Zoe neet Wim Kuipers. Wie heer veur Veldeke \u2019t gediech \u2018Oos Taal\u2019 had gesjreve, wat recentelek bij de oonderteikening vaan \u2019t convenant euver de erkinning vaan \u2019t Limburgs is aongebooje aon minister en d\u00e9put\u00e9, heet heer daonao \u2019n oetgebreide verklaoring bij zienen teks gesjreve en zelfs \u2019ne podcast ingesproke um dat ouch nog ins m\u00e8t gesproke woord touw te liechte. Gevraog nao de reie vaan die opehartegheid zeet heer \u201cIch sjrief veur de taal.\u201d<\/em> M\u00e8t ander w\u00e4\u00f6rd: \u2019t geit h\u00e4\u00f6m neet um \u2019t oetdr\u00f6kke vaan depe geveules of allerindividueelste bedinkinge in zien po\u00ebzie meh heer sjrijf um de Limburgse taol te toene in al h\u00e4\u00f6r sjoenheid en finesses. En daan ligk \u2019n touwliechting bij d\u2019n teks al get mie veur de hand, want daan w\u00e8lste ouch tot zoe v\u00e4\u00f6l meugelek lui begriepe watste h\u00f6bs w\u00e8lle z\u00e8gke.<\/p>\n Noe is zoe\u2019n touwliechting bij de gediechte vaan Wim Kuipers ouch gein euverbodege luxe want heer sjrijf op \u2019n associatief meneer boebij gedachtesprung weure gemaak die neet per se bij ierste lezing medein dudelek zien. Joep Leerssen, hoeglieraar Modern Europese L\u00e8ttere aon de Universiteit vaan Amsterdam sjreef dao-euver: \u201cKuipers is een complexe, doordachte dichter. Hij is niet makkelijk, niet van \u2018alle vogeltjes fluiten in mei, o wat ben ik blij\u2019. Hij doet geen concessies aan het grote publiek en aan onze Nederlandse landstaal, maar kent een enorme lyrische kracht, je kunt hem zo op gelijke hoogte stellen met Leo Vroman.\u201d<\/em> Leerssen aarzelt daan ouch neet Wim Kuipers \u201cde grootste Limburgse dichter van de afgelopen eeuw\u201d<\/em> te neume. Dat is neet niks en Wim Kuipers toent ziech op zien meneer daan ouch verg\u00f6ld m\u00e8t die beweze ier: \u201cIch vinj dat wel leuk jao.\u201d<\/em> En ouch in de huidege iew is heer nog ummertouw es diechter actief, de tacheteg oondert\u00f6sse gepasseerd.<\/p>\n Veer spreke Wim bij h\u00e4\u00f6m thoes aon de Bergweeg in Mestreech nao aonleiing vaan \u2019t gediech Oos Taal<\/em> wat heer veur Veldeke gesjreve heet. De hoofs Wim neet v\u00e4\u00f6l te vraoge. Heer gief ouch antwoord op vraoge die nog neet gest\u00e8ld zien. En op ziene leeftied v\u00e8lt \u2018nen hieleboel te vert\u00e8lle euver wie \u2019t zoe gekoume is.<\/p>\n Wim Kuipers heet nog \u2019ne blauwe maondag es lieraar Nederlands veur de klas gestande meh \u2019t mierendeil vaan zie beroopsmaoteg leve heet heer toch es journalis gew\u00e8rk. Heer is begonne bij \u2019t Eindhovens Dagblad. Dao koum heer in eine nuie wereld terech: \u2019n deil vaan zien collega redacteure bleke ouch literair werk te make. Naome wie Jan Willem Overeem en Jean Paul Bresser, ze sjreve gediechte, beuk en toneelst\u00f6kker. Dat waor nog ins get anders es de in vergelieking daom\u00e8t mer sej lierarekamer. En dat opende veur Wim Kuipers nui perspectieve.<\/p>\n Meh al gaw woort heer gevraog um veur alle gez\u00e8tte vaan de Braobant Peers op de redactie in Amsterdam te goon w\u00e8rke. \u2019t Had neet v\u00e4\u00f6l gesjeeld of heer waor bij de NCRV-Gids terech gekoume meh op gesprek woort h\u00e4\u00f6m dao toen te verstoon gegeve: \u201cMeneer Kuipers u schrijft wel mooi maar eigenlijk bent u toch niet helemaal van ons.\u201d<\/em> Dao k\u00f3ste ze wel ins geliek in h\u00f6bbe gehad. Zoe kaom heer later op de Audet nuitsdeens in Nimwege te w\u00e8rke. Boete de provincie had heer wieneg aon zien Limburgse moojertaol. De aonleiing um in \u2019t Limburgs te goon sjrieve waor feitelek \u2019t versjijne vaan \u2019t PvdA-program Schuivende panelen<\/em>. Dao-in waor spraoke vaan \u2019t nationalisere vaan de groond. In Amsterdam hadde ze al zoeget m\u00e8t es gevolg tot ze dao noe nog zitte te worstele m\u00e8t \u2019t erfpachsysteem. Meh veur de boere in zien geboorteplaots Neel reep dat idee vaan erfpach nogal get vraoge op: mote veer noe aon \u2019nen ambteneer goon vraoge wat veer volgend jaor mote zejje?<\/em><\/p>\n Toen oontd\u00e8kde Wim tot heer euver die zake beter in \u2019t Limburgs k\u00f3s praote en sjrieve es in de ambteneretaol vaan \u2019t Nederlands. Toen is heer ouch gediechte goon sjrieve in \u2019t Limburgs en lid vaan Veldeke gewore. \u2019t Ierste gediech wat in \u2019t Veldeke-tiedsjrif vaan h\u00e4\u00f6m versjeen waor \u201cMien duuster landj (doe h\u00f6bs dien z\u00f3n zelf verbrandj)\u201d<\/em>. En daom\u00e8t waor d\u2019n toen medein gezat: niks kapelkes en roesjende beekskes, boe v\u00e4\u00f6l Limburgse po\u00ebzie – toen en ouch noe nog – in oetbloonk. Wee indertied e gediech insjikde nao Veldeke kraog nog ech inhawdelek commentaar vaan de redactie, in dit geval vaan Paul van der Goor. Wim Kuipers rappeleert ziech tot Van der Goor neet altied eve enthousias waor euver zien taolgebruuk. \u201cDaan kreeg ich \u2019t tr\u00f6k m\u00e8t roej b\u00f6lkes.\u201d<\/em> Zinne wie \u201cDe sjpers miemert wie \u2019n kirmesflaaj\u201d<\/em> had Van der Goor bliekbaor nog noets gezeen.<\/p>\n Naotot Wim 8 jaor in Nimwege gew\u00e8rk had woort de Audet nuitsdeens opgeheve en verhuisde heer in 1983 nao De Limburger in Mestreech. Heer rappeleert ziech nog \u2019n interview m\u00e8t Jan Notten, bestuurslid vaan Veldeke, euver de spelling vaan \u2019t Limburgs. Deezelfde Jan Notten heet \u2019t ierste spellingsadvies veur Veldeke gesjreve. Wim had al d\u00e8kser \u2019t idee geopperd vaan \u2019n taolrubriek in de gez\u00e8t en in 1987 kraog heer ziene zin m\u00e8t de zaoterdagse rubriek Letterbak<\/em> boe-in heer typisch Limburgse w\u00e4\u00f6rd en gez\u00e8gdes behandelde en verklaorde. Binne de kortste kiere kraog heer de mieste lezersreacties vaan de ganse gez\u00e8t; soms 10 in \u2019n week. Allemaol vraoge vaan lezers, die heer daan ouch weer beantwoordde in \u2019n volgende aoflievering. Dao waore zat lezers die eder aoflievering oetknipde um te bewaore. Ruim 10 jaor laank heet de Letterbak<\/em> de gez\u00e8t geseerd en toen – zoe zeet Wim – waor \u2019t oondermie door touwdoen vaan Veldeke tot dao \u2019n ind aon kaom. Dat vraog um \u2019n touwliechting.<\/p>\n Wat bliek? Veldeke veurzitter Frans Walraven waor op bezeuk gewees bij d\u2019n toenmaolegen hoofredacteur George Vogelaar en had geklaog tot Wim in de Letterbak<\/em> volgens h\u00e4\u00f6m te v\u00e4\u00f6l sjreef euver zie stekpeerdsje: \u2019t AGL (Algemeen Geschreven Limburgs). Dat waor e pleidooi um te koume tot \u2019n uniform en einduideg woordgebruuk en spelling die euver de versj\u00e8llende Limburgse dialekte eweg zouw reike. Dat waor veur Veldeke, wat jummers te make had m\u00e8t alderhand versj\u00e8llende dialekte die ziech \u2019t leech d\u00e8ks neet in de ouge g\u00f6nde, e paar stappe te wied. Dat zouw de Limburgse taol mie koed daan good doen, waor de euvertuiging. Vogelaar waor dao wel geveuleg veur en maakde \u2019n eind aon de Letterbak<\/em>. Neet v\u00e4\u00f6l later versjeen bij dezelfde oetgever nota bene nog e book m\u00e8t \u2019n selectie oet die rubriek. Wie ze Wim vroogte um \u2019t ierste exemplaar aon te beeje aon directeur Goosens heet heer gezag: \u201cGeer kint mich get, es ich \u2019t emes aanbeej dan is \u2019t aan mien moder.\u201d<\/em> Zoe is heer daan ouch wel weer.<\/p>\n In 1992 waor Wim Kuipers d\u2019n ierste winner vaan de zjus ingest\u00e8lde Veldeke Literatuurpries. Heer kraog dee pries veur zien episch gediech euver zien geboorteplaots ‘Neel’. In feite had heer allein de ierste 260 regels van dat gediech ingesjik, op groond boevaan h\u00e4\u00f6m de pries woort touwgekind, en is de res vaan \u2019t gediech pas later gepubliceerd. De Veldeke Literatuurpries zouw in de loup vaan jaore tot \u2019n instituut weure boeveur hoonderde diechters en sjrijvers hun werk insjikde. In 1997 besteide \u2019t Veldeke-tiedsjrif \u2018n complete oetgaof aon de completen teks vaan Neel<\/em>, samegest\u00e8ld oet 8 \u2019gezangen\u2019. En ouch toen waor Wim Kuipers neet te beroerd um \u2018ne leeswijzer vaan 3 pagina\u2019s aon zie gediech veuraof te laote goon, zoetot gein misverstande k\u00f3ste oontstoon euver zien bedoelinge.<\/p>\n Wim Kuipers had ziech oondert\u00f6sse ouch op ander terreine actief getoend. Zoe waor heer vaanaof 1987 vaste columnis veur de ROZ-radio in de oetzendinge vaan Trefpunt<\/em>. Later verz\u00f6rgde heer veur L1-radio de rubrieke De Taallien<\/em>, Wat zaes se?<\/em> en Waor of neet waor? <\/em>boe-in luustereers m\u00f3ste raoje nao de beteikenis vaan bezunder Limburgse w\u00e4\u00f6rd. Meh bij alles wat heer doog stoont zien leefde veur de Limburgse taol veurop. Zoe ouch bij zien online po\u00ebzie- rubriek Veldgewas<\/em>, boeveur heer Limburgse diechters oetnudeg um hun werk in te sjikke, wat heer daan verspreit oonder e gevolg vaan leefh\u00f6bbers. Zoe ouch bij de wekelekse rubriek Lidioom<\/em>, euver \u2019t eigene vaan de Limburgse taol, die heer tot op d\u2019n daag vaan vendaog verz\u00f6rg veur de website vaan Veldeke Limburg. En daoneve heet heer \u2019n veurleefde veur wat heer \u201cknotere\u201d<\/em> neump. Veural op ziene veurmaolege werkgever de gez\u00e8t De Limburger maag heer gere knotere. En dat geit daan altied dreuver tot de gez\u00e8t te wieneg aondach besteit aon \u2019t Limburgs. Zien leefste wins: minstens eine kier per week e verhaol in \u2019t Limburgs in de gez\u00e8t. \u2019t Argumint wat de redactie d\u00e8ks daotege gebruuk, tot neet ederein van de lezers Limburgs kint leze, deit heer aof es flawwek\u00f6l. De b\u00e4\u00f6rsberiechte of de sportpagina\u2019s leus ouch neet ederein en die stoon toch in de gez\u00e8t.<\/p>\n \u2019t Gesjreve Limburgs is volgens Wim Kuipers essentieel: \u201cDan is \u2019t pas \u2019n taal\u201d<\/em>, beweert heer. \u201cDan geit \u2019t um de vraog of \u2019t Limburgs bewaard moot blieve. \u2019t Is toch \u2019n anger taal, die taalkundig v\u00e4\u00f6l mie aafwiek van \u2019t Nederlands dan \u2019t Nedersaksisch, zelfs es \u2018t Fries.\u201d<\/em> Vaan d\u2019n andere kant vint heer tot de spelling te belaankriek is gewees in de discussie euver \u2019t Limburgs. \u201cEs bewies kinste nao \u2019t Ingels wieze: dao is gein taal wobie \u2019t versj\u00e8l t\u00f6sse oetsjpraok en spelling zoe groot is. Meh noe kinste waal nog Shakespeare laeze en \u2019t is \u2019n waereldtaal gewore. Det spelling maak dus niks oet.\u201d<\/em><\/p>\n Aon \u2019t eind vaan eus gesprek w\u00e8lt Wim Kuipers nog wel eve tr\u00f6kkoume op de kern vaan zien diechkuns: \u201cIch sjrief veur de taal. Ich sjrief neet veur geveules oet te dr\u00f6kke. Iech kiek waat \u2019n taal w\u00e8lt. Dat is netuurlek zjwoer gezag meh mit d\u2019n inhoud h\u00f6b ich neet zov\u00e4\u00f6l bedoelinge. Wie ich euver Neel gesjreve h\u00f6b, dat is zeker neet chauvinistisch. Dao sjut mich get te binne en dan gaon ich weer wiejer. Ich perbeer mit die w\u00e4\u00f6rd heel v\u00e4\u00f6l te doon.\u201d<\/em><\/p>\n Momenteel verzamelt Wim korte en hiel korte verhaole um oet te geve in e beukske. Heer heet \u2018rs noe e st\u00f6k of daarteg verzameld meh \u2019t is nog neet aof. Op de kaf kump get te stoon in d\u2019n trant vaan: hoofpersoen in v\u00e4\u00f6l vaan dees verhaole is de taol. \u201cOos Taal\u201d<\/em>, zoe wie heer bekans leefh\u00f6bbend zeet.<\/p>\n B\u00e8r Brounts\/Har Sniekers <\/em> Wim Kuipers: Ich sjrief veur de taal Net ederen diechter is bereid um teks en oetlag te geve bij zien po\u00ebzie. Wat d\u2019n diechter bedoelt m\u00e8t zien veersregels, dat moot de lezer zelf mer oetv\u00e8sse. Sommege diechters bewere zelfs tot ze zelf lezer weure zoe gaw de l\u00e8tters vaan hun gediech op pepier stoon. Ze […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-15564","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n\u2019ne Complexen diechter<\/h3>\n
Journalis in hart en nere<\/h3>\n
Limburgs sjrieve en diechte<\/h3>\n
De Letterbak<\/h3>\n
Veldeke Literatuurpries<\/h3>\n
Op alderhand froonte actief<\/h3>\n
\u2019t Gesjreve Limburgs<\/h3>\n
\nFibberwarie 2020<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"