\u2019t Nuje Veldgewas, \u2019t BLAAD Veldgewas, det blief besjtump veur po\u00ebzie, prozagedichter en k\u00f3rt proza. Gein echte taalkunde, is belaof. Daomit meine veer beveurbeeldj de opboew van zinne, de juuste oetsjpraok, al die versjille binne Limburg, wo \u2019t Limburgs ophilt en mier van die dinger. Aaf en toe z\u00f3l d\u2019r ein opmirking zeen euver sjpelling, mae veer gaeve gein veursjrifte. Euveriges: sjpelling heurt neet biej de taalkunde.<\/p>\n
Ich h\u00f6b waal besjlaote get te vertelle euver bezunjer w\u00e4\u00f6rd; det k\u00f3nne w\u00e4\u00f6rd zien van vreuger, wie me zaet, mae ouch nuuj verz\u00f3nne w\u00e4\u00f6rd. Ich begin mit de sjtr\u00f6bber van toos. Zelf hauw ich det waord nag noets geheurd. Ich k\u00f3s waal de variant \u00a0sjtr\u00f6bbant, dae veural in Midde-Limburg veurkump, naeve de grens. Det waord klink ouch baeter, vinj ich. Sjtr\u00f6bber duit mich aan streber dinke, volges v. Dale: intrigant, eerzuchtig persoon, emes dae veuroet wilt k\u00f3mme, \u2018en daarbij niet kieskeurig is in zijn middelen\u2019.<\/p>\n
Ich weit neet of de miense in Zjwame, Neel, oppe Ruiver en in Tegele det zoe zoge. Wore die d\u2019r h\u00f3ngerd jaor geleje waal, baantjesjaegers die anger luuj voertduujde? Elleb\u00e4\u00f6g mit boekshase. Daobiej h\u00f6b ich \u2019t euver \u2019t w\u00e1\u00f3rd sjtr\u00f6bbant \u00a0\u2013 zoe h\u00f6b ich \u2019t gelierd, zoe sjteit \u2018t in de waordebeuk, en sjtreber of sjtraever k\u00f3ste veer neet. \u2018t Waordebook van de Ruiver en Beesel guf es beteikenis van sjtr\u00f6bbant: deugneet, vlaegel; w\u00e4\u00f6rd die baeter biej det menke van toos passe. \u2019t Waordebook van Tegele meint: \u2018wordt gewoonlijk in vergoelijkende zin gebruikt\u2019.<\/p>\n
Weer ins in de v. Dale loere. Kien: strabant, beteikenis: \u00a0brutaal, lastig. Ei regionaal waord sjteit d\u2019rbiej. Helaas neet wo. Zoetermeer? Nag mier? Eine vlaegel waert hiej en dao (wo?) strabender geneump. Zelf h\u00f6bbe veer nag eine sjtr\u00f6b. Ich mein det de Maas- en Roerbode vreuger ein sjtrip hauw mit ein oelig kaerelke det Stroppie hoot. Waem kan mich helpe? Of m\u00f3tte v\u2019r det in Frysl\u00e2n gaon vraoge?<\/p>\n
Frysl\u00e2n. Ich z\u00f3l get sjrieve euver \u2019t heutje op \u2019t waord dinke in ei gedich van Francien Clijsters. Mae iers get angers: woveur sjpel ich heutje en neet heudje, wie jederein duit. Antjwaord: oet balsturigheid. Waat me op d\u2019n daets dreu, een hoed, is euver de p\u00e4\u00f6l einen Hut, en de Pruse droge al heuj wie Leiden en Amsterdam nag neet besjtinge.<\/p>\n
(Ach ach.) Noe get geks oet \u2019t waordebook van Tegel, \u2018t waord h\u00f6dje. Verklaoring: onvertaalbaar woord in de betekenis van ei h\u00f6dje moos: een kool \u2013 dus waal vertaalbaar. En waat zaet me biej de naobers, oppe Ruiver? H\u00f6dje = \u2018het hoofd, \u00e9\u00e9n exemplaar van bijvoorbeeld een kool\u2019. Wie cool deze verklaring. Drei kole zien (zagte mich miense die det neet mie k\u00f3nne herhaole) drei h\u00f6tter moos. H\u00d6TTER. Dao kump mien T vandan. En waem mich neet gluif is ein h\u00f6tje. \u2019t Geit aevel \u2013 dachte veer \u2013 euver \u2019t hoedje, dus: heudje. Zeker. Mae wen die miense van de Ruiver ein h\u00f6d(t)je HOOFD neume, gluift geer t\u00f3ch die Hollenjers die taenge ei prachtig h\u00f6tje kappes \u2018een kool\u2019 zegke? \u00a0Deep de kaolekoel in die prengels.<\/p>\n
\u2019t Heutje van Francien dus \u2013 veer k\u00f3nne \u2019t ouch daekske neume, dao zit gein T in. Det daekske waert in \u2019t Limburgs d\u00f6k gebroek veur \u2019t aangaeve van de lingde van eine klinker. Is det waal neudig? Ich kan mich dao neet dr\u00f6k euver make. Zuug. Aan de Limburgse w\u00e4\u00f6rd bein, berg, kneen (knie) of knien (konijn) kan me neet zeen of \u2019t inkel- of miervoud is. Waal heure. M\u00f3t me det daoveur aangaeve in de gesjreve taal?\u00a0Tja. Ich b\u00f6n waal ins veur betweter oetgemaak. Betweter: drei E\u2019s, drei maol angers oetgesjpraoke die E, en nemes protesteert.<\/p>\n
Wierjer, In \u2019t gedich van Els Diederen kump \u2019t waord \u2018boek\u2019 veur, mit ein lang OE oetgesjpraoke, dus \u2018een buik\u2019. Geine dink aan ei book (AN boek) of ein menkesgeit. \u00a0Biej \u2018dinke\u2019 kump daobiej det d\u2019r al ei puntje (bulke d\u00f6k) op dae klank sjteit. Of twie puntjes: \u00cf. Ich zoog det daekske \u00a0gaaroet neet zitte wiel ich gein koppel i-waord k\u00f3s bedinke die noer door de lingde van beteikenis versjille. (Waat is euveriges ein lang I? Haoj de klinker van mit aan en doe heurs meet). Mae in ei lintje veur de lintje heurt me dudelik det die w\u00e4\u00f6rd waal versjille in oetsjpraok. Of det lingde is weit ich neet. Ich dink det me nao Sjpeksiefers m\u00f3t veur det te achterhaole.<\/p>\n
Wim Kuipers<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Elleb\u00e4\u00f6g mit boekshase \u2019t Nuje Veldgewas, \u2019t BLAAD Veldgewas, det blief besjtump veur po\u00ebzie, prozagedichter en k\u00f3rt proza. Gein echte taalkunde, is belaof. Daomit meine veer beveurbeeldj de opboew van zinne, de juuste oetsjpraok, al die versjille binne Limburg, wo \u2019t Limburgs ophilt en mier van die dinger. Aaf en toe z\u00f3l d\u2019r ein opmirking […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-59562","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n