Hauw ich toegezag uch noets mie lastig te valle mit get wie sjpelling? Det weit ich neet zeker. Ich h\u00f6b mein ich bewaerd: veur Veldgewas is sjpelling neet zoe hiel belangriek. Klop. Dao m\u00f3t aevel biej: mae ein gooj, betroewbaar sjpelling is neudig veur \u2019t aanzeen van Oos Taal. Ao jao? Wie weit ich det?<\/p>\n
Geveul. Laeze. Loestere. Op de basissjool heurde me al det \u2019t Fries ein echte taal woor, wiel die Frieze persies w\u00f3ste wie ze h\u00e4\u00f6r Frysk sjrieve m\u00f3ste. Det waerde dan vanoet de heugde gezag, en ich veulde mich ummer ei bietje aangevalle. Ich veulde det mien dialek dudelik minder woor.\u00a0Hiej kump allewiel biej det ummer mier miense en organisaties wille, zelfs eise, det \u2019t Limburgs dezelfde sjtaotes krieg es \u2019t Fries. Det beteikentj \u00f3nger mier det gemeintes verplich k\u00f3nne waere besjloete, \u00a0veursjrifte en mier van die amptenerie ouch in \u2019t Limburgs te publicere.<\/p>\n
In Mesjtreech z\u00f3lle ze mesjiens de vaan oetsjtaeke, mae waat duit de gemeinte Eijsden-Margraten, die biejnao dartig d\u00f6rper en d\u00f6rpkes haet? \u2019t Probleem begint waat mich betruf al biej die J van Eijsden. Woor geweun Eisden neet good? Waem eijsde die J? De oetsjpraok z\u00f3l euveriges \u2018\u00c8\u00e8sjde\u2019 zien.<\/p>\n
Daomit zitte v\u2019r al in \u2019t ierste haufsjt\u00f6kske: de gekde van puntjes, sjtreepkes en daekskes die de juuste oetsjpraok aan z\u00f3lle (m\u00f3tte) gaeve. En det is ein taers, z\u00f3l mien moder gezag h\u00f6bbe: get waat hiel lestig is.<\/p>\n
Ich sjlaon efkes euver woveur me \u2019t gesjpraokene pietje persies m\u00f3t verduutsje. Kiek daoveur nao dees regels van Francien Clijsters: d\u2019n e\u00eene blieftj kort \/ d\u2019n \u00e2ngere wat langer. Die daekskes (^) m\u00f3tte mich (dink ich) vertelle det me de A van \u2018angere\u2019 angers oetsjprik es die van \u2018langer\u2019 \u2013 ich dink get langer.
\nWaat m\u00f3t ich daovan zegke?<\/p>\n
Hiel k\u00f3rt. \u2019t Geit zich hiej um ei versjiensel det uniek is veur gans Nederlandj: de betoning. Gank det neet opzeuke in de v. Dale, \u2019t sjteit d\u2019r neet in. Mesjiens woor d\u2019n oetlik te lestig. Ich perbeer.
\nKlinkers en twieklanke (ei, ie, oe etc.) kan me in \u2019t Limburgs mit twie toonheugdes oetsjpraeke: k\u00f3rt en get langer; die waere sjtoot- en sjleiptoon geneump. Det versjiensel is wie gezag uniek veur Nederlandj, en \u2019t kump (helaas?) neet in gans Limburg veur; achter Horst heurt me \u2019t neet mie. En Hollenjers heure gein versjil\u00a0 t\u00f6sse beveurbeeldj ein bein (ei = lank, sjleiptoon) en \u2019t k\u00f3rte twie bein.<\/p>\n
M\u00f3t me dit versjil noe aangaeve via laesteikes? Ich vinj van neet. Misversjtenj k\u00f3nne biejnao neet veurk\u00f3mme. Veurbeeldj. Ich dink det \u2019t sjtreepke op de beroemde boetezitting van Venlo (meis bo\u00e8tezitting, s\u00f3ms bo\u00e9tezitting) veural waege de sjleiptoon gebroek waert. Waem z\u00f3l dinke det det ein zitting is wo boetes oetgedeild waere?<\/p>\n
Dudelik: boete = buiten en boete? Biej twieklanke heurt me \u2019t versjil baeter es biej de A van angers (plaats in Frankriek). Es veurbeeldj guljt \u2019t waord \u2018bal\u2019. Me z\u00f3l versjil in oetsjpraok h\u00f6bbe t\u00f6sse \u2018bal\u2019 es ei r\u00f3ndj dink en ein danspertie. Kan, mae wie m\u00f3t me det aangaeve, b\u00e0l, b\u00e1l, ba:l of b\u00e2l? Ich h\u00f6b al dees teikes veur de betoning gezeen, in versjillende w\u00e4\u00f6rd waal. Of is \u2019t baeter de sjtoottoon neet aan te gaeve? En dan te bedinke det dit mesjiens al op de peutersjpeelzale en kienjeropvang verteld m\u00f3t waere…<\/p>\n
Weg, voert mit die dinger veur de toonheugde. Of is de gesjreve taal neet mie belangriek? Ich gaon waal wiejer mit SesieL. M\u00f3t nag vertelle woveur ich eine betweter b\u00f6n. Umdet ich \u2019t waord iene ins verangerd h\u00f6b in \u2018eine\u2019? Me goof mich waal ein oorwassing daoveur. Gans vanoet Zaerum (Sevenum).<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dieke v. Dale betoont neet Hauw ich toegezag uch noets mie lastig te valle mit get wie sjpelling? Det weit ich neet zeker. Ich h\u00f6b mein ich bewaerd: veur Veldgewas is sjpelling neet zoe hiel belangriek. Klop. Dao m\u00f3t aevel biej: mae ein gooj, betroewbaar sjpelling is neudig veur \u2019t aanzeen van Oos Taal. Ao […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-60463","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n