{"id":733,"date":"2016-10-14T12:13:00","date_gmt":"2016-10-14T11:13:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.veldeke.net\/lb\/historie-2\/"},"modified":"2024-02-16T12:01:32","modified_gmt":"2024-02-16T10:01:32","slug":"historie-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/veldeke-limburg\/historie-2\/","title":{"rendered":"Historie"},"content":{"rendered":"<p><em>(Mestreechs)<\/em><\/p>\n<p><strong>Veldeke 90 jaor<\/strong><\/p>\n<p>Dialekvereineging Veldeke kint \u2019n historie die noe bekans 100 jaor geleie, in 1926, is begonne. Toen kaome in Mestreech \u2019n deil notabele bijein die ziech oonger\u00f6s maakde euver \u2019t tr\u00f6kloupe vaan \u2019t gebruuk vaan \u2019t Limburgs dialek. Die z\u00f6rg waor neet nui: al in de 18<sup>e<\/sup> en 19<sup>e<\/sup> ieuw vinde veer publicaties boe-in de vreis weurt oetgesproke tot \u2019t dialek verlore zal goon oonder invlood vaan aonvankelek \u2019t Frans en later \u2019t Nederlands es officieel taol. In 1926 weurt de beoefening en in stand hajding vaan de Limburgse dialekte veur \u2019t iers in vereinegingsverband gepropageerd. De naom Veldeke verwijs nao d\u2019n diechter <a href=\"https:\/\/www.literatuurgeschiedenis.org\/schrijvers\/hendrik-van-veldeke\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><em><strong>Henric vaan Veldeke<\/strong><\/em><\/span><\/a> dee ach ieuwe ieder zien veerze sjreef in d\u2019n toentertied gebrukeleke streektaol. Meh aonvaankelek sjreef me de naom nog m\u00e8t puntsjes t\u00f6sse de l\u00e8tters, boem\u00e8t Veldeke \u2019n aofkorting woort veur \u2019t motto: <strong>V<\/strong>eur <strong>E<\/strong>der <strong>L<\/strong>imburgs <strong>D<\/strong>ialek <strong>E<\/strong>in <strong>K<\/strong>rachtege <strong>E<\/strong>inv\u00f6rmegheid\u201d. Daom\u00e8t woort vaan d\u2019n eine kant verweze nao de v\u00e4\u00f6lv\u00f6rmegheid vaan de dialekte die Limburg riek waor (en is), oonderwijl vaan d\u2019n andere kant \u2019t streve nao uniformering vaan spelling en weergaof daovaan woort oetgedr\u00f6k.<\/p>\n<p><strong>De spelling<\/strong><\/p>\n<p>De kwestie vaan de spelling zal Veldeke tot op d\u2019n daag vaan vendaog achtervolge. Oondaanks herhaoldeleke poginge um de klaankriekdom vaan de versj\u00e8llende dialekte in sjriefwijs en leesteikens te vaange (de l\u00e8ste <a href=\"https:\/\/www.veldeke.net\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Spelling-2003.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em><strong>Spellingwijzer<\/strong><\/em><\/a>\u00a0dateert vaan 2003), hantere v\u00e4\u00f6l auteurs nog ummer hun eige lokaal variante. Die lokaal versj\u00e8lle leie in de loup vaan de jaore daarteg vaan de veurege ieuw detouw tot in versj\u00e8llende plaotse lokaal Veldeke-kring weurde opgeriech. K\u00e8rkraoj l\u00f6p daobij veurop, Valkeberg volg op de voot. \u2019t Oetveure vaan toneelveurst\u00e8llinge in \u2019t plaotselek dialek v\u00f6rmp \u2019n belaankrieke driefveer. Veldeke Limburg gief vaan begin aof aon \u2019n tiedsjrif oet boe-in veurnaomelek literair dialektekste oet de ganse provincie weurde aofgedr\u00f6k. Ouch weurt \u2019t publicere vaan wetensjappelek oonderzeuk nao taolkundege oonderwerpe gestimuleerd. Dit tiedsjrif \u2013 einvoudeg &#8216;Veldeke&#8217; geneump \u2013 zal langen tied de belaankriekste activiteit vaan de vereineging blieve. In de redactie zien indertied prominente Limburgers actief wie Winand Roukens, Edmond Jaspar, Sjeng Tans en Piet Stroeken.<\/p>\n<p><strong>D\u2019n oorlog <\/strong><\/p>\n<p>Oonder d\u2019n Twiede \u00a0Wereldoorlog deit ziech \u2019t opvallend versjijnsel veur tot \u2019t aontal leie vaan Veldeke explosief greujt. Oonder \u2019t regime vaan \u2019ne vreempde bez\u00e8tter zeuke Limburgers nao \u2019n meneer um de verboondenheid m\u00e8t hunnen eige geboortegroond, provincie en land aon te hole. Veldeke veurzuut klaorbliekelek in die behoofte want \u2019t leie-aontal stijg in die ierste oorlogsjaore vaan 300 nao ruim 800. Al weurt Veldeke verpliech ziech in te sjrieve bij de Kultuurkamer, \u2019t tiedsjrif weurt inhaajdelek wieneg in de weeg gelag. Mesjiens is \u2019t veur \u2018ne boetestaonder meujelek te leze dialek \u2019n reie veur die relatief vrijheid. Mesjiens ouch dreug \u2018t &#8216;volkseige&#8217; karakter vaan \u2019t aondachsgebeed vaan Veldeke bij aon minder wantrouwe vaan de bez\u00e8tter. Dat verhindert neet tot individueel redactieleie en propagandiste vaan Veldeke probleme oondervinde m\u00e8t Duitse bemeujenis, wat hun noedzaak \u2018ne stap tr\u00f6k te doen. Ouch lievert \u2019t greujend aontal leie probleme op bij de verdeiling door de bez\u00e8tter vaan \u2019t wienege pepier wat ter besjikking stoont. Oondaanks die tegesleeg en barri\u00e8res w\u00e8t Veldeke good op de bein te blieve oonder de oorlogsjaore.<\/p>\n<p><strong>De Kring<\/strong><\/p>\n<p>De greuj dee Veldeke doormaak oonder d\u2019n oorlog, z\u00e8t ziech door nao de bevrijing. In ummer mie plaotse weurde lokaal Veldeke-kring opgeriech. En m\u00e8t succes: de ierste bijeinkoms m\u00e8t veurdrachte in \u2019t dialek vaan de Krink Vinlo tr\u00e8k 500 bezeukers. D\u2019n touwloup vaan belangst\u00e8llende en leie leit ouch detouw tot de taolkwestie oonderwerp vaan v\u00e4\u00f6l dispute weurt. Tegestanders vaan \u2019t dialek verwiete Veldeke in zien tijdsjrif inkel &#8216;rijmselkes&#8217; te publicere die ziech neet kinne mete m\u00e8t \u2019t literair niveau vaan tekste in \u2019t Nederlands. Ouch de verdinking tot kinder die m\u00e8t dialek zien opgeveujd, \u2018nen achterstand oploupe bij \u2019t gebruuk vaan \u2019t Nederlands (en daodoor minder kans make op d\u2019n arbeidsmerret), deit opgeld. Dat remp Veldeke neet in zienen iefer um m\u00e8t publicaties en prizzentaties vaan proza, po\u00ebzie en zaank in \u2019t dialek ummertouw mie aon de weeg te tummere. Vaan noe aof aon weurt vol ingezat op \u2019t opriechte vaan lokaal kring bij \u2019t bereike vaan de Limburgse bevolking. Een neet zoonder rizzeltaot: momenteel (2017) bedreug \u2019t aontal leie vaan Veldeke mie es 2800, verdeild euver 10 lokaal kring.<\/p>\n<p>Euver de historie vaan Dialekvereineging Veldeke is in 2016, bij gelegenheid vaan \u2018t 90-jaoreg bestoon, e book versjene boe-in de oontwikkeling \u2013 in gooj en slechte tije \u2013 vaan de vereineging oetgebreid is gedocumenteerd en touwgaankele besjreve:<\/p>\n<p>Drs. Luc Wolters, <strong>Veldeke Limburg 1926-2016<\/strong>, Roermond 2016.<\/p>\n<p>\u2019t Book is noe veur de pries vaan \u20ac 5,- (exclusief versjikkoste) te best\u00e8lle via de <a href=\"\/~veldl?page_id=776\"><strong><em><u>webwinkel<\/u><\/em><\/strong><\/a> op deze website.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Mestreechs) Veldeke 90 jaor Dialekvereineging Veldeke kint \u2019n historie die noe bekans 100 jaor geleie, in 1926, is begonne. Toen kaome in Mestreech \u2019n deil notabele bijein die ziech oonger\u00f6s maakde euver \u2019t tr\u00f6kloupe vaan \u2019t gebruuk vaan \u2019t Limburgs dialek. Die z\u00f6rg waor neet nui: al in de 18e en 19e ieuw vinde veer [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":774,"menu_order":6,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-733","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Historie - Veldeke Limburg<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Veldeke Limburg z\u00e8t ziech al mie es 90 jaor in veur &#039;t behaajd en de bevordering vaan de Limburgse taol en bouwt wijer op &#039;n rieke, succesvol historie\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/veldeke-limburg\/historie-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Historie - Veldeke Limburg\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Veldeke Limburg z\u00e8t ziech al mie es 90 jaor in veur &#039;t behaajd en de bevordering vaan de Limburgse taol en bouwt wijer op &#039;n rieke, succesvol historie\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/veldeke-limburg\/historie-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Veldeke Limburg\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-02-16T10:01:32+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/veldeke-limburg\\\/historie-2\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/veldeke-limburg\\\/historie-2\\\/\",\"name\":\"Historie - Veldeke Limburg\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2016-10-14T11:13:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-02-16T10:01:32+00:00\",\"description\":\"Veldeke Limburg z\u00e8t ziech al mie es 90 jaor in veur 't behaajd en de bevordering vaan de Limburgse taol en bouwt wijer op 'n rieke, succesvol historie\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/veldeke-limburg\\\/historie-2\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"lb-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/veldeke-limburg\\\/historie-2\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/veldeke-limburg\\\/historie-2\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Euver Veldeke\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/veldeke-limburg\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Historie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/\",\"name\":\"Veldeke Limburg\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"lb-NL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Historie - Veldeke Limburg","description":"Veldeke Limburg z\u00e8t ziech al mie es 90 jaor in veur 't behaajd en de bevordering vaan de Limburgse taol en bouwt wijer op 'n rieke, succesvol historie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/veldeke-limburg\/historie-2\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Historie - Veldeke Limburg","og_description":"Veldeke Limburg z\u00e8t ziech al mie es 90 jaor in veur 't behaajd en de bevordering vaan de Limburgse taol en bouwt wijer op 'n rieke, succesvol historie","og_url":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/veldeke-limburg\/historie-2\/","og_site_name":"Veldeke Limburg","article_modified_time":"2024-02-16T10:01:32+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/veldeke-limburg\/historie-2\/","url":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/veldeke-limburg\/historie-2\/","name":"Historie - Veldeke Limburg","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/#website"},"datePublished":"2016-10-14T11:13:00+00:00","dateModified":"2024-02-16T10:01:32+00:00","description":"Veldeke Limburg z\u00e8t ziech al mie es 90 jaor in veur 't behaajd en de bevordering vaan de Limburgse taol en bouwt wijer op 'n rieke, succesvol historie","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/veldeke-limburg\/historie-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"lb-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/veldeke-limburg\/historie-2\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/veldeke-limburg\/historie-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Euver Veldeke","item":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/veldeke-limburg\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Historie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/#website","url":"https:\/\/www.veldeke.net\/","name":"Veldeke Limburg","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.veldeke.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"lb-NL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/733","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=733"}],"version-history":[{"count":27,"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/733\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59204,"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/733\/revisions\/59204"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}