{"id":16476,"date":"2020-05-19T16:30:44","date_gmt":"2020-05-19T14:30:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.veldeke.net\/?p=16476"},"modified":"2020-06-02T10:44:46","modified_gmt":"2020-06-02T08:44:46","slug":"dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\/","title":{"rendered":"Dr. Aim\u00e9 van Reydt: &#8216;t Limburgs es sjaoltaol"},"content":{"rendered":"<p>Aim\u00e9 van Reydt doog oonderzeuk nao de meneer boe-op in Limburgse basissjaole aondach weurt besteid aon de Limburgse taol. Hei volg &#8216;n samevatting vaan zien bevindinge. En wat bliek: de sjaole doen v\u00e4\u00f6l minder es w\u00e8ttelek is touwgestande.<\/p>\n<h3>Aonleiing tot \u2019t oonderzeuk<\/h3>\n<p>In 1997 sjreef iech in mie proofsjrif Dialect en onderwijs in Emmen:<\/p>\n<p><em>\u2018Aansluiten bij het bekende is tegenwoordig een algemeen aanvaard didactisch principe. Dit betekent dat in het standaardtaalonderwijs aan van huis uit dialectsprekende kinderen rekening gehouden moet worden met de thuistaal. Hiervoor bestaat ook een wettelijk kader: de Wet op het Basisonderwijs van 2 juli 1981 staat het gebruik van het dialect in de schoolsituatie toe (Artikel 9, lid 8). Bij het standaardtaalonderwijs aan van huis uit dialectsprekende leerlingen verdient een bi-dialectale aanpak daarom de voorkeur.\u2019 (1)<\/em><\/p>\n<p>Oondaanks de brei belaankst\u00e8lling veur mie proofsjrif heet dit neet geleid tot v\u00e4\u00f6l verandering in de hawding die de sjaole in Limburg innumme tegeneuver \u2019t dialek, zoewie veer in \u2019t vervolg vaan dit artikel zalle zien.<\/p>\n<p>Vaanaof 1997 is \u2019t Limburgs officieel es regionaol taol erkind oonder \u2019t <em>Europees Handves veur regionaol taole en taole vaan minderhede<\/em> vaan de Raod vaan Europa. Es gevolg heivaan weurt Nederland gecontroleerd door \u2019t Comit\u00e9 vaan Experts wat naomens \u2019t Comit\u00e9 vaan Ministers vaan de Europees Unie touwzuut op de zjuste naoleving vaan \u2019t verdraag. Um de drei jaor bezeuk \u2019t Comit\u00e9 vaan Experts de deilnummende len um te zien wie \u2019t m\u00e8t de naoleving vaan \u2019t verdraag steit. Dit is de zoegenaomde Monitoring Cycle. In de 4e runde vaan dee Monitoring Cycle heet \u2019t Comit\u00e9 vaan Ministers de Nederlandse otoriteite aonbevole um \u2019t oonderwies in \u2019t Limburgs op te waardere tot de staotus vaan e gewoen sjaolvak en \u2019t aonbod in dit vak oet te breie, ouch in de veursjaolse educatie. \u2019n Soortgelieke aonbeveling woort ouch gedoon door \u2019t Comit\u00e9 vaan Experts. (2).<\/p>\n<p>82% vaan de respondente op de groet-Limburgse enqu\u00eate w\u00e8lt tot kinder in \u2019t dialek weure opgeveujd. 70% gief aon tot op de radio en d\u2019n t\u00e8llevisie mie Limburgs te hure moot zien. 64% liet wete tot dao stucturelen aondach veur \u2019t dialek in \u2019t oonderwies moot koume en tot \u2019t dialek zoe v\u00e1\u00f6l meugelek gebruuk moot weure (60%). (3) Oet recent oonderzeuk (eind 2014) vaan \u2019t Een Vandaag Opiniepanel bliek tot mer leefs 75% vaan de Limburgers w\u00e8lt tot hun dialek behawwe blijf. \u2019t Euvergroet deil vaan de Limburgers, joonk en aajd, sprik nog ummertouw dialek, in alle laoge vaan de bevolking en in hiel v\u00e4\u00f6l situaties. In tegest\u00e8lling tot \u2019t beleid op de kinderopvaank in Limburg heet \u2019t opgreuje in mie taole en dus ouch in \u2019t dialek \u2019n cognitief veurdeil veur ganse jong kinder. Allewel de literatuur euver dit oonderwerp neet einsgezind is, liekent \u2019t toch drop tot kinder die vaan jongsaofaon in \u2019t dialek en \u2019t Nederlands (of ander taolcombinaties) opgreuje, gein oondersjeid hove te vertoene of zelfs \u2018ne veursprunk h\u00f6bbe in hun taoleg en cognitief oontwikkeling vergeleke m\u00e8t eintaolege Nederlandse kinder. Twietaolege kinder kinne beter hoof- en bijzake oondersjeie es eintaolege kinder, ze kinne ziech beter concentrere, ze liere mesjiens gemekeleker nui taole en ze kinne ziech beter verplaotse in \u2019d\u2019n andere\u2019. Dit is belaankriek veur succesvol sjaol- en w\u00e8rkcarri\u00e8res. Oet oonderzeuk bliek ouch tot twie- of mietaolege op latere leeftied geconfronteerd weure m\u00e8t dementie es eintaolege. Jong kinder die aofgeremp weure in \u2019t spreke vaan dialek weure geremp in hun taoloontwikkeling en geraak in hun geveul vaan welbevinde en zelfrespek.<\/p>\n<p>Dees oonderzeuksrizzeltaote zien gemekelek te rijme m\u00e8t de meining vaan 64% vaan de respondente op de Limburg-enqu\u00eate tot dao structurelen aondach veur \u2019t dialek in \u2019t oonderwies moot koume. Toch heet Limburg te make m\u00e8t v\u00e4\u00f6l veuroordeile euver \u2019t spreke vaan dialek. Daobovenop weurt Limburg ummertouw eintaoleger en spreke ummertouw minder inwoeners dialek\/Limburgs<\/p>\n<h3>\u2019t Limburgs in de sjaol en taolbeleid?<\/h3>\n<p>\u2019t Doel vaan mien oonderzeuk waor um e beeld te kriege vaan de opvattinge die in \u2019t oonderwies en bij de gemeintes in Limburg bestoon euver \u2019t gebruuk vaan \u2019t dialek en of e formeel taolbeleid geformuleerd is. Dees twie vraoge h\u00f6b iech opgenome in \u2018ne breef dee iech aon alle 33 gemeintes in Limburg gesjik h\u00f6b. Via de site vaan gemeintes h\u00f6b iech alle dao gemelde sjaole veur \u2019t basisoonderwies in Limburg (N=364) veur zoewied dao \u2019n emailadres te achterhole veelt, aongesjreve (N=170). Daoneve woorte de streektaolfunctionarisse in Nederland, zoewie ze gemeld weure op de site vaan streektaal.net benaoderd (N=12).<\/p>\n<p>In Figuur 1 stoon de belaankriekste bevindinge op mien twie vraoge gemeld. In d\u2019n ierste kolom steit de gemeinte of sjaol geneump. In d\u2019n twiede kolom steit d\u2019n daotum boe-op iech antwoord op miene vraoge gekrege h\u00f6b gemeld. In d\u2019n derde kolom steit wat veur opvattinge dao leve m\u00e8t betr\u00e8kking tot \u2019t gebruuk vaan dialek\/Limburgs op sjaol. Es l\u00e8ste steit in de veerde kolom of dao beleidsst\u00f6kker zien, dat w\u00e8lt z\u00e8gke of dao officieel documinte zien, wie en boerum me veur of tege \u2019t touwstoon vaan \u2019t dialek in de sjaolsituatie is.<\/p>\n<table style=\"width: 100%; border-collapse: collapse; height: 598px;\">\n<tbody>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\"><strong>gemeente\/school<\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\"><strong>datum<\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\"><strong>beleid<\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\"><strong>beleidsstukken<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Beek<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">5-2-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Blerick Basisschool<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">14-2-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">voertaal ABN maar dialect wel toegestaan<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Brunssum<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">29-3-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Brunssum Basisschool 1<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">16-3-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Brunssum Basisschool 2<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">13-3-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Echt-Susteren<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">20-2-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Eijsden-Margraten<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">24-4-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen maar dialect wel toegestaan<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Heerlen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">23-2-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Herten Basisschool<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">23-3-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">voertaal ABN maar dialect wel toegestaan<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Leudal<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">13-2-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Maasgouw<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">20-2-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Maastricht<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">25-4-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">wel<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Maastricht kinderopvang<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">2-5-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">voertaal ABN<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Pedagogisch beleidsplan<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Peel en Maas<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">10-3-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen\/dialect alleen buiten de klas<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Roerdalen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">14-2-1017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Schinnen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">15-2-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Simpelveld<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">17-5-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Vaals<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">13-2-1017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Venlo<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">9-3-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Venray<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">24-8-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Spelentere (Gulpen-Wittem-Vaals)<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">30-5-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">ABN maar dialect wel toegestaan<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Provincie Limburg<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">9-6-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">wel, nl. Sjiek is miech dat!<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Streektaalfunctionaris Stellingwerven<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">4-5-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">wel<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">wel<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">Streektaalfunctionaris Drenthe<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">5-5-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen maar dialect wel toegestaan<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 23px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">IJssel-akademie<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">8-5-2017<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 23px;\">geen<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h3>Bevindinge<\/h3>\n<p>Figuur 1 liet zien tot 15 gemeintes geantwoord h\u00f6bbe. Typerend veur de reacties die iech vaan de gemeintes oontv\u00f3ng, is die vaan de gemeinte Leudal: <em>\u2018Bij deze wil ik u informeren dat wij in de gemeente Leudal geen beleid hebben met betrekking tot het spreken van Limburgs in de schoolklas. Het is aan de scholen om hier zelf een lijn in te trekken. Wij staan dus wel toe dat op school Limburgs wordt gesproken, maar de scholen geven hier zelf invulling aan en bepalen zelf wat er in de klas wordt gesproken.\u2019 (9)<\/em><\/p>\n<p>Of de reactie vaan de gemeinte Landgraaf: <em>\u2018Als reactie op uw verzoek kan ik u meedelen dat wij als gemeente geen specifiek beleid hebben over het gebruik van het dialect in het onderwijs. Als gemeente laten wij de daadwerkelijke invulling van het onderwijs aan de scholen zelf over.\u2019 (10)<\/em><\/p>\n<p>Kinm\u00e8rkend veur de reacties vaan de gemeintes is tot me ziech neet w\u00e8lt bemeuje m\u00e8t \u2019t taolbeleid op de sjaole. De einege oetzundering v\u00f6rmp de gemeinte Mestreech. De reacties vaan de basissjaole zelf passe in dit petroen. Zoewie dees vaan \u2019n basissjaol in Brunssum: <em>\u2018In informele situaties bij leerlingen onderling wordt er Limburgs gesproken. In de gangen, op de speelpleinen, bij niet-lesgeboden taken. Oudergesprekken e.d. worden in het Limburgs gevoerd (indien beide partners Limburgs spreken) en ook collega\u2019s onderling spreken Limburgs. In de lessen wordt alleen Nederlands gesproken.\u2019<\/em> (directeur van de basisschool) (11).<\/p>\n<p>Opvallend is, tot de kinderopvaank in Mestreech wel e beleidsplan heet. Dao-in steit: <em>\u2018Alle medewerkers spreken ABN met de kinderen. Alleen als het voor de veiligheid van een kind zinvol is, kan daarvan worden afgeweken en kan het kind worden toegesproken in de thuistaal.\u2019<\/em><\/p>\n<p>Ouch bij de peuterspeulzaole vaan Spelentere (12) heet me e beleidsplan. Me steit hei relatief positief tegeneuver \u2019t Limburgs: \u2018In de gemeenten Gulpen-Wittem, Vaals en Simpelveld wordt dialect gesproken. Dit is voor heel veel kinderen en ouders de meest gesproken taal. Tevens is het ook de meest vertrouwde taal.\u2019<\/p>\n<p>\u2019t Mies positief euver \u2019t Limburgs in \u2019t oonderwies is de provincie Limburg. Zoe sjrijf me: <em>\u2018Taal leeft in Limburg en maakt deel uit van de culturele identiteit van de Limburger\u2019 (13). Vanuit het veld is een visie opgesteld getiteld Sjiek is mich dat!! \u2018Om verjonging te realiseren is aansluiting met het onderwijs nodig in de vorm van bijvoorbeeld spreektaalcursussen, aandacht voor tweetaligheid in het onderwijs en ontwikkelen van materiaal voor de jongste jeugd.\u2019 (14)<\/em><\/p>\n<p>De gemeintes laote \u2019t taolbeleid dudelek euver aon de sjaole en de sjaole op hun beurt aon de individueel lierkrachte. \u2019t Spreke vaan dialek weurt touwgestande in informeel situaties meh \u2019t dialek c.q. Limburgs is gein instructietaol op sjaol en ouch gei zaakvak. Zoewel sjaole es gemeintes berope ziech op gein inkel meneer op artikel 9 vaan de W\u00e8t op \u2019t Basisoonderwies boe-in steit tot sjaole aondach kinne sjinke aon \u2019t dialek. Boerum bereup me ziech neet op dit artikel um \u2019t oonderwies in \u2019t Nederlands en \u2018t dialek aon te beeje?<\/p>\n<h3>Aonbevelinge<\/h3>\n<p>Zoewel de Nederlandse Riekseuverheid es de provincie Limburg z\u00e8tte ziech in veur \u2019t bevordere vaan \u2019t oonderwies in \u2019t Limburgs. Dit es gevolg vaan de oonderteikening in 1997 vaan \u2019t Europees Verdraag euver de Minderheidstaole. Dezen inzat is nog neet dudelek tr\u00f6k te zien bij gemeintes en sjaolbesture. Artikel 9 vaan de W\u00e8t op \u2019t Basisoonderwies zouw gebruuk kinne weure um \u2019t oonderwies in \u2019t Limburgs te stimulere. E veurbeeld wie dit gerealiseerd (15) zouw kinne weure is de taolsituatie in Friesland (16).<\/p>\n<p>Op de site vaan de Friese kinderopvaank SFBO ((Sintrum Fryske Barne opfang &#8211; \u2018Centrum veur opvaank vaan Friese kinder\u2019) steit \u2018nen opdrach veur studente vaan ROC\u2019s. Zoe\u2019nen opdrach dee bewusweuring veur mietaolege kinder stimuleert, lojt es volg:<\/p>\n<p><em>Breng (op je stageadres) de taalsituatie van alle kinderen in de groep in kaart.<\/em><\/p>\n<ul>\n<li><em>Hoeveel kinderen zitten er in de groep?<\/em><\/li>\n<li><em>De oudste is\u2026 de jongste is&#8230; (in maanden)<\/em><\/li>\n<li><em>Kunnen de kinderen al praten? Kun je ook horen welke taal ze spreken?<\/em><\/li>\n<li><em>Noteer van elk kind apart:<\/em>\n<ul>\n<li><em>de naam;<\/em><\/li>\n<li><em>de leeftijd (in maanden);<\/em><\/li>\n<li><em>welke talen er thuis gesproken worden (vader, moeder, broertjes en zusjes);<\/em><\/li>\n<li><em>of ze zelf al praten;<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><em>Maken kinderen opmerkingen zoals: \u2018papa zegt buiten spelen en mem seit b\u00fbten boartsje?\u2019<\/em><\/li>\n<li><em>Maak je ook mee dat kinderen Nederlands tegen een Nederlandssprekend persoon en Fries tegen een Friessprekend persoon spreken?<\/em><\/li>\n<li><em>Noem een paar voorbeelden van wat de kinderen zeggen, en hoe ze praten. Bijvoorbeeld: een \u00e9\u00e9n-woordzin met gebaren: naar het koekje wijzen en zeggen: \u2018koekje.\u2019 Of: een twee-woordzin: \u2018ikke koekje.\u2019<\/em><\/li>\n<li><em>Voer met twee kinderen een kort gesprek, probeer beide keren de kinderen wat te laten vertellen of uitleggen. Maak daar een verslag van.<\/em><\/li>\n<li><em>Leg een paar van bovenstaande vragen voor aan een leidster.<\/em><\/li>\n<li><em>Welke taal\/talen spreken de leidsters zelf? Gebruiken ze zelf \u00e9\u00e9n of meer talen in het contact met de kinderen? (bijvoorbeeld: spreken ze Fries tegen de hele groep kinderen, in welke taal lezen ze voor, spreken ze tegen alle kinderen dezelfde taal als ze hen naar de wc helpen?)<\/em><\/li>\n<li><em>Vraag ook naar de motivatie van de leidsters: Waarom gebruiken ze \u00e9\u00e9n taal, of waarom juist meer talen in het contact met de kinderen?<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p>Tot zoe wied deze opdrach um e beeld te geve vaan wie \u2019t Fries op de basissjaol ge\u00efmplementeerd kint weure.<\/p>\n<p>\u2019t Touwstoon vaan \u2019t dialek op de sjaole in Limburg in \u2019t oonderwies leit tot \u2019n win-winstuatie: \u2019t kump tegemoot aon de wins vaan de mieste awwers in Limburg, \u2019t z\u00f6rg deveur tot kinder neet vervremde vaan hun primair leefumgeving en \u2019t kint leie tot beter (sjaol)rizzeltaote en taolege oontwikkeling.<\/p>\n<h3>Eindnote<\/h3>\n<p>1. Aim\u00e9 van Reydt: <em>Dialect en onderwijs in Emmen<\/em>. Dissertatie. Thesis publishers Amsterdam, 1997.<br \/>\n2. European Charter for Regional and Minority Languages. p. 69<br \/>\n3. R. Belemans, 2002. <em>Eindrapport over de Limburg-enqu\u00eate.<\/em> Gepubliceerd door de Road veur \u2019t Limburgs \/ Bureau Streektaal Nederlands-Limburg.<br \/>\n4. <em>Dialect spreken is verbondenheid voelen<\/em>. EenVandaag opiniepanel. Aan het onderzoek deden 22.855 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 19 tot en met 24 november 2014. Zie ook het rapport <em>\u2018Sjiek is mich dat\u2019<\/em>.<br \/>\n5. Costa, Hern\u00e1ndez &amp; Sebasti\u00e1n-Gall\u00e9s; <em>Bilingualism aids conflict resolution: evidence from the ANT task 2008<\/em>. Byalistok 1991. Effects of the second language on the first. P. 142, 146, 152.<br \/>\n6. Byalistok &amp; Martin: <em>Attention and inhibition in bilingual children: evidence from the dimensional change card task.<\/em> 2004<br \/>\n7. Cornips, Van der Heuij &amp; Francot: <em>Staat het opgroeien in dialect het hebben van een goede woordenschat in het Nederlands in de weg?<\/em> In Levende Talen Magazine, jaargang 102. 2015:8<br \/>\n8. Cornips, Leonie. 2012. <em>Eigen en vreemd. Meertaligheid in Nederland.<\/em><br \/>\n9. E-mail van 13-2-2017<br \/>\n10. E-mail van16-03-2017<br \/>\n11. E-mail van 12-04-2017<br \/>\n12. E-mail van 2-5-2017<br \/>\n13. <em>Toekomst voor erfgoed. Beleidskader met uitvoeringsprogramma Immaterieel erfgoed 2006 t\/m 2019<\/em>, p. 20.<br \/>\n14. <em>Sjiek is mich dat! Visie op taal als erfgoed Dialect \/streektaal, literatuur, taal- en volkscultuur in Limburg<\/em>. 12-10-2015<br \/>\n15. Baquedano-L\u00f3pez &amp; Mangual Figueroa: <em>Language Socialization and Schooling.<\/em> 2011: 547.<br \/>\n16. Gino Morillo Morales. 2017. <em>Es ich groter bin dan mag ik naar de basisschool!<\/em> Analysing the Multilingual Landscape of Eijsden-Margraten\u2019s Pre-School Playgrounds. Tilburg University\/ Radboud University\/Meertens Instituut (KNAW).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aim\u00e9 van Reydt doog oonderzeuk nao de meneer boe-op in Limburgse basissjaole aondach weurt besteid aon de Limburgse taol. Hei volg &#8216;n samevatting vaan zien bevindinge. En wat bliek: de sjaole doen v\u00e4\u00f6l minder es w\u00e8ttelek is touwgestande. Aonleiing tot \u2019t oonderzeuk In 1997 sjreef iech in mie proofsjrif Dialect en onderwijs in Emmen: \u2018Aansluiten [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[37,43],"tags":[],"class_list":["post-16476","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-limburgse-dialekte","category-wetensjap"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Dr. Aim\u00e9 van Reydt: &#039;t Limburgs es sjaoltaol - Veldeke Limburg<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dr. Aim\u00e9 van Reydt: &#039;t Limburgs es sjaoltaol - Veldeke Limburg\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Aim\u00e9 van Reydt doog oonderzeuk nao de meneer boe-op in Limburgse basissjaole aondach weurt besteid aon de Limburgse taol. Hei volg &#8216;n samevatting vaan zien bevindinge. En wat bliek: de sjaole doen v\u00e4\u00f6l minder es w\u00e8ttelek is touwgestande. Aonleiing tot \u2019t oonderzeuk In 1997 sjreef iech in mie proofsjrif Dialect en onderwijs in Emmen: \u2018Aansluiten [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Veldeke Limburg\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-05-19T14:30:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-06-02T08:44:46+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"B\u00e8r Brounts\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"B\u00e8r Brounts\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"B\u00e8r Brounts\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/a2857e174b0bcd0dbc957ba053806bda\"},\"headline\":\"Dr. Aim\u00e9 van Reydt: &#8216;t Limburgs es sjaoltaol\",\"datePublished\":\"2020-05-19T14:30:44+00:00\",\"dateModified\":\"2020-06-02T08:44:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\\\/\"},\"wordCount\":2197,\"articleSection\":[\"Limburgse Dialekte\",\"Wetensjap\"],\"inLanguage\":\"lb-NL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\\\/\",\"name\":\"Dr. Aim\u00e9 van Reydt: 't Limburgs es sjaoltaol - Veldeke Limburg\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-05-19T14:30:44+00:00\",\"dateModified\":\"2020-06-02T08:44:46+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/a2857e174b0bcd0dbc957ba053806bda\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"lb-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dr. Aim\u00e9 van Reydt: &#8216;t Limburgs es sjaoltaol\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/\",\"name\":\"Veldeke Limburg\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"lb-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/a2857e174b0bcd0dbc957ba053806bda\",\"name\":\"B\u00e8r Brounts\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"lb-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eee4da58b643f49003d5d90637fa43ba120d8f87dc8eb0e44cf4f40d6326b610?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eee4da58b643f49003d5d90637fa43ba120d8f87dc8eb0e44cf4f40d6326b610?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eee4da58b643f49003d5d90637fa43ba120d8f87dc8eb0e44cf4f40d6326b610?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"B\u00e8r Brounts\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/83.137.17.70\\\/~veldl\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.veldeke.net\\\/lb\\\/author\\\/brounts\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dr. Aim\u00e9 van Reydt: 't Limburgs es sjaoltaol - Veldeke Limburg","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Dr. Aim\u00e9 van Reydt: 't Limburgs es sjaoltaol - Veldeke Limburg","og_description":"Aim\u00e9 van Reydt doog oonderzeuk nao de meneer boe-op in Limburgse basissjaole aondach weurt besteid aon de Limburgse taol. Hei volg &#8216;n samevatting vaan zien bevindinge. En wat bliek: de sjaole doen v\u00e4\u00f6l minder es w\u00e8ttelek is touwgestande. Aonleiing tot \u2019t oonderzeuk In 1997 sjreef iech in mie proofsjrif Dialect en onderwijs in Emmen: \u2018Aansluiten [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\/","og_site_name":"Veldeke Limburg","article_published_time":"2020-05-19T14:30:44+00:00","article_modified_time":"2020-06-02T08:44:46+00:00","author":"B\u00e8r Brounts","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"B\u00e8r Brounts","Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\/"},"author":{"name":"B\u00e8r Brounts","@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/#\/schema\/person\/a2857e174b0bcd0dbc957ba053806bda"},"headline":"Dr. Aim\u00e9 van Reydt: &#8216;t Limburgs es sjaoltaol","datePublished":"2020-05-19T14:30:44+00:00","dateModified":"2020-06-02T08:44:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\/"},"wordCount":2197,"articleSection":["Limburgse Dialekte","Wetensjap"],"inLanguage":"lb-NL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\/","url":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\/","name":"Dr. Aim\u00e9 van Reydt: 't Limburgs es sjaoltaol - Veldeke Limburg","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/#website"},"datePublished":"2020-05-19T14:30:44+00:00","dateModified":"2020-06-02T08:44:46+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/#\/schema\/person\/a2857e174b0bcd0dbc957ba053806bda"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\/#breadcrumb"},"inLanguage":"lb-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/dr-aime-van-reydt-t-limburgs-es-sjaoltaol\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dr. Aim\u00e9 van Reydt: &#8216;t Limburgs es sjaoltaol"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/#website","url":"https:\/\/www.veldeke.net\/","name":"Veldeke Limburg","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.veldeke.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"lb-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.veldeke.net\/#\/schema\/person\/a2857e174b0bcd0dbc957ba053806bda","name":"B\u00e8r Brounts","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"lb-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eee4da58b643f49003d5d90637fa43ba120d8f87dc8eb0e44cf4f40d6326b610?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eee4da58b643f49003d5d90637fa43ba120d8f87dc8eb0e44cf4f40d6326b610?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eee4da58b643f49003d5d90637fa43ba120d8f87dc8eb0e44cf4f40d6326b610?s=96&d=mm&r=g","caption":"B\u00e8r Brounts"},"sameAs":["http:\/\/83.137.17.70\/~veldl\/"],"url":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/author\/brounts\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16476","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16476"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16476\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16653,"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16476\/revisions\/16653"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16476"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16476"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.veldeke.net\/lb\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16476"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}