![\"\"](\"https:\/\/www.veldeke.net\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Breve-oet-Oostalie-16.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Column van Wim Kuipers *<\/strong><\/p>\n \u2019t Hoes veur \u2018t Limburgs, waat m\u00f3tte veer daomit. Jaore h\u00f6b \u00ecch gedruimp van det w\u00f3njer. Gein druime van wie hiemels sjoen HET waal woor, sjtaats wie pelieze. Nae, mier ein plaats wo alles waat mit Oos Taal vandoon hauw biejein woor.\u00a0 Miense en gereidsjap. Gein penne en computers mae matterjaal, door Paul Prikken alaam geneump: grei veur get te make. Wie veer (Paul, ich en nag get zieners<\/em>) aan \u2018t AGL wirkde, \u2019t Algemein Gesjreve Limburgs, hauw ich mich \u2019t Wirkes toebedeild. Oet al die dialekte g\u00f3ng ich ein sjtevige taal tummere. Jaomerdejaomer, det w\u00f3l gein van de organisaties die zich mit de nuuj erkinde taal bemeujde.<\/p>\n Aeve nag get euver \u2019t Hoes veur<\/em> of van<\/em>. Ich wies op de Partij van de Arbeid, neet VOOR. Op \u2019t Pertieburo dao zuut me gein voel euverals, klump, krum (of kr\u00f3mme<\/em>, zoe wied zien veer neet gek\u00f3mme, sikkels dus), nae ze zien d\u2019r veur de wirkman, veur de mienskes die zich oet de naod poejakde en dao vazel veur betaald waerde. Vergeliek det mit de V van VVD en PVV.Allei, ei niekske z\u00f3lle v\u2019r zegke, det veur<\/em> of van<\/em>. En \u2019t AGL is neet wiejer es d\u2019n d\u00f6rpel gek\u00f3mme. Of \u2019t keldergaat? Tja, \u2019t leid is veurbiej, noe h\u00f6b ich ei vidzelke (bietje) leidvermaak<\/em>; dao m\u00f3t ei good Limburgs waord veur zien. Waem? Sjik in.<\/p>\n Jajao det Hoes. Ich z\u00f3l noe al gaer get weite euver det Hoes. Leefs get waat begrepe kan waere. Ich laes det \u2019t besjtuur nag te groot z\u00f3l zien (waem m\u00f3t voert?), euver \u2018benodigde juridische documenten\u2019 (m\u00f3t \u2019t AGL verbaoje waere?), en ondersteuningsbehoeftes<\/em>. Dan kump wo \u2019t noe (veurluipig?) um z\u00f3l gaon: het cre\u00ebren van bewustzijn voor de meerwaarde van een vitale streektaal.\u00a0Neet te gluive, euver zoeget zit ich mich al veertig jaor dr\u00f6k te make.<\/p>\n Begin \u201983 waerde ich gebeld door De Limburger. Ich wirkde doe in Numwaege. Waem hauw mich aanbevaole? De kwestie woor (herinner ich mich) det Kamerlid Martin Konings (PvdA) gevraog woor of hae in Den Haag \u2019t Limburgs w\u00f3l promote. Hae hauw doe de gezet gebeld en gezag: ich wil waal, gaer onnag, mae waat wille ze? Lestig, den de meiste Limburgers k\u00f3nne h\u00e4\u00f6r dialek neet laeze en zeker neet sjrieve; ze wore \u2018analfabeet binne \u2019t Limburgs\u2019, v\u00f3nj hae. Ich m\u00f3s \u2018t Kamerlid geliek gaeve. Ich kan mich neet mie rappelere det d\u2019r get in de gezet gek\u00f3mme is.<\/p>\n Herinner mich waal: de houfredaksie van de gezet besjteit oet Braobenjers, en zjuus die belle emes in Numwaege dae al twintjig jaor voert is oet \u2019t br\u00f3nsgreun gedoons, euver de meining van ei Braobantjs Kamerlid van de PvdA (dae waal in Mesjtreech woont). Boe wore de locals? En de gezet zelf? Dao woor gein dudelikke belangsjtelling veur \u2019t Limburgs. Minachting zelfs. Laot zitte. Historie. Klein beer, meine de Vlaominge. Herhaolt die gesjiedenis zich? Cre\u00ebren van bewustzijn\u2026<\/p>\n Wiezoe woveur? Ich citeer de baas van het Huis voor de Kunsten Limburg: \u2018Het Limburgs heeft een flinke impuls nodig\u2019, zag hij taenge De Limburger. \u2018Het besef moet er komen dat het Limburgs meer is dan het spreken van een taal. Het is een soort levenswijze, geeft een saamhorigheidsgevoel. Het leeft en is echt niet alleen iets van grijze, oude mannen. Kijk maar naar de jeugd die volop in het dialect appt. Het is belangrijk dat dat in alle lagen van de maatschappij doorsijpelt.\u2019 Moog ich efkes k\u00e4\u00f6ke es aoje grieze kaerel. De jeug app zich eine lamen erm, waat m\u00f3t ich\u2026 Nag mier sjrieve?<\/p>\n Veural neet knotere. Ich dink det d\u2019r hiel get geb\u00e4\u00f6rd is de aafgeloupe veertig jaor. Waat dan? Nou, oetgaeverie TIC haet biejnao neugetig beuker oetgegaeve euver Limburg, \u2019t Limburgs en veural IN \u2019t Limburgs: po\u00ebzie, verhaole, romans. Daonaeve, veur \u2018t saamhorigheidsgevoel<\/em>, kaokbeuk, wanjelbeuk, en neet te vergaete 25 deile van de reeks Platbook<\/em>, wo inins gein geldj mie veur woor\u2026 Wore toch bao 1500 pagina\u2019s gedichter en verh\u00e4\u00f6lkes in \u2018t Limburgs. Veurbiej veurbiej, mae veurgood?<\/p>\n Ich laes det communicatiebureau LEI doonde is \u2018met de ontwikkeling van een publiekscampagne die twee doelen beoogt: het aankondigen van de start van \u2019t Hoes veur \u2019t Limburgs en het cre\u00ebren van bewustzijn voor de meerwaarde van een vitale streektaal\u2019. LEI: zien det die grapjes (kan ich neet make, dit –jes <\/em>es miervoud van jas)<\/em> die de LEI-daag oetgev\u00f3nje h\u00f6bbe? LEI sjteit veur Limburgs EIge, det jeder jaor werreldw ied gevierd z\u00f3l m\u00f3tte waere, op 15 december. Vurg jaor neet v\u00e4\u00f6l van gemirk. AlLEI: op nao ein vitaal sjtreektaal.<\/p>\n Ich m\u00f3t nag vertelle waat book Jo Hansen bedoelde mit Geb\u00e4\u00f6ks euver Sjang zie kesjteel<\/em>. Det woor Tranen over Johannesburg, vertaling van Cry, the Beloved Country <\/em>van Alan Paton (1903-1988).<\/p>\n Volgende breef: Tr\u00f6k nao tante Bet.<\/p>\n * Wim Kuipers reageert op van alles wat hij over Oos Taal (het Limburgs) tegenkomt in de media. Column van Wim Kuipers * \u2019t Hoes veur \u2018t Limburgs, waat m\u00f3tte veer daomit. Jaore h\u00f6b \u00ecch gedruimp van det w\u00f3njer. Gein druime van wie hiemels sjoen HET waal woor, sjtaats wie pelieze. Nae, mier ein plaats wo alles waat mit Oos Taal vandoon hauw biejein woor.\u00a0 Miense en gereidsjap. Gein penne en computers mae […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-57754","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-limburgse-dialekte"],"acf":[],"yoast_head":"\nHoes veur of van ‘t Limburgs?<\/h4>\n
Limburgs in de gez\u00e8t<\/h4>\n
Es aoje grieze kaerel<\/h4>\n
Publiekscampagne<\/h3>\n
\n<\/em>* Deze tekst is niet in het Nederlands vertaald omdat een vertaling te veel afbreuk zou doen aan het karakter ervan.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"