Yuri Michielsen is vaan meining tot de Nederlandse euverheid \u2019t Fries en \u2019t Limburgs oonterech versj\u00e8llend behandelt. Heer waarsjouwt ouch deveur um al te gemekelek de juridische erkinning volgens \u2019t Europees Handves op te geve in ruil veur e zoegenaomp convenant m\u00e8t de euverheid in Den Haag, wat v\u00e4\u00f6l minder zekerheid beejt. Lees hei wat heer dao-euver te vert\u00e8lle heet.<\/p>\n
Sinds e paar maond gief ‘t weer volop discussie euver e nui Limburgs taolbeleid. De Provincie Limburg heet de Raod veur ‘t Limburgs gevraog ‘n nui visienota veur te l\u00e8gke. De vraog is of ‘n wijer erkinning vaan ‘t Limburgs nao Fries model moot koume \u00f3f e nui taolbeleid op basis vaan ‘n door de Nederlandse euverheid aongebooje convenant? Wat veur ‘ne weeg beejt de mieste vastegheid veur e volwierdeg taolbeleid veur ‘t Limburgs?<\/p>\n
Sinds 1997 is ‘t Limburgs door de national euverheid erkind gewore es regionaol taol oonder ‘t Europees Handves veur regionaol taole en taole vaan minderhede. Die erkinning gelt ouch veur ‘t Fries en ‘t Lieg Saksisch. De naodr\u00f6k geit hei evels ligke op ‘t Fries en ‘t Limburgs.<\/p>\n
‘t Handves is door de Raod vaan Europa in ‘t leve gerope veur regionaol taole besjerming te beeje. Regionaol taole zien d\u00e8ks in ‘n achterstandspositie ten opziechte vaan nationaol taole gekoume. Door w\u00e8tteleke maotregele, taolbeleid en financering veur gebruuk in ‘t openbaar leve, in ‘t oonderwies en de media h\u00f6bbe z’ch nationaol taole (zoe wie ‘t Nederlands) ‘n dominante positie versjaf. Dat heet oonder aandere geveurd tot ‘n aofnaome in ‘t gebruuk vaan regionaol taole en d\u00e8ks e stigma veur kallers devaan. ‘t Gief veural ouch w\u00e8tteleke en financieel hindernisse, die ‘t gebruuk en de aonpassing vaan de regionaol taol aon de modernen tied zier belestege. ‘t Handves beoug de regionaol taole te besjerme door ze v\u00e4\u00f6l vaan de rechte en meugelekhede te beeje die ouch veur nationaol taole besjikbaar zien.<\/p>\n
Oonder ‘t Handves is ‘t Limburgs zjus zoe zier ‘n regionaol taol wie ‘t Fries, wiewel m\u00e8t minder rechte. Deil II Handves m\u00e8t doelst\u00e8llinge en beginsele is op allebei de taole vaan touwpassing verklaord. Evels, allein veur ‘t Fries heet de nationaol euverheid ziech geboonde aon de rechte en verpliechtinge die veurtvleuje oet Deil III um ‘t gebruuk in ‘t openbaar leve te stiepe.<\/p>\n
De Nederlandse euverheid heet ziech vaanaof ‘t begin geweigerd h\u00e4\u00f6r verpliechtinge veur ‘t Limburgs oonder ‘t Handves nao te koume, allewel ze die veur ‘t Fries w\u00e9l naokump. De Raod vaan Europa, touwziechhawwer op de naoleving vaan ‘t Handves, is ‘t neet ins m\u00e8t die oongelieke behandeling vaan ‘t Limburgs ten opziechte vaan ‘t Fries. Allein Deil II touwpasse verh\u00e8lt ziech euvereges gespanne tot de geis vaan ‘t Handves, umtot Deil III de essentie vaan de besjerming beujt. In de praktiek h\u00f6bbe zier wieneg verdraagspartije veur allein touwpassing vaan Deil II gekoze en is de Nederlandse Staot heim\u00e8t de boetest\u00e4\u00f6nder binne Europa.<\/p>\n
Nao twinteg jaor dr\u00f6k door de Raod vaan Europa is de Nederlandse euverheid noe wel bereid h\u00e4\u00f6r hajding te verandere, umtot Nederland is ge\u00efsoleerd binne Europa. De nationaol euverheid verstoet tege ‘t Handves door h\u00e4\u00f6r verpliechtinge veur ‘t Limburgs (en ‘t Lieg Saksisch) neet nao te koume. Den Haag oonderhandelt daorum m\u00e8t ripprizzentante vaan ‘t Lieg Saksisch euver e ‘convenant’, ‘n soortemint juridisch neet-bindende aofspraok veur die regionaol taol te stiepe.<\/p>\n
Sommege binne ‘t Limburgse zien zoe convenant ouch veur ‘t Limburgs wel zitte. ‘n Zelfde w\u00e8tteleke regeling wie veur ‘t Fries zouw veur ‘t Limburgs gaar neet nudeg zien. Es juris kin ‘ch daoveur allein mer waarsjouwe.<\/p>\n
Zoe convenant z\u00e8t ‘t Limburgs taolbeleid nog ‘ns twinteg jaor in de ieskas. Zoonder juridische aofspraoke oontbrik ‘t bij zoe convenant aon aofdwingmeugelekhede via ‘t nationaol rech veur deveur te z\u00f6rge tot de nationaol euverheid z’ch draon h\u00e8lt. Dit convenant is driefzand, umtot Limburgs taolbeleid daom\u00e8t aofhenkelek weurt gemaak vaan de polletieke w\u00e8l vaan wisselende regeringscoalities en de oonveurspelbaar hajding vaan de riekseuverheid en h\u00e4\u00f6r ambtenere ten opziechte vaan ‘t Limburgs.<\/p>\n
Desastreus is tot zoe convenant de Nederlandse euverheid ‘n argumint versjaf um de Raod vaan Europa boete speul te z\u00e8tte. E convenant is ‘n puur binnelandse aofspraok. Euver naoleving devaan kint de Raod vaan Europa gein control en geine dr\u00f6k op de nationaol euverheid oetoefene. E Limburgs taolbeleid heet daan geinen internationaole boondgenoet mie en geine poet veur op te stoon.<\/p>\n
D’n ummertouw groeteren dr\u00f6k de aofgeloupe twinteg jaor vaan de Raod vaan Europa w\u00e8rk. Heivaan getuige de recente initiatieve vaan de nationaol euverheid: ‘t Streektalensymposium in Deventer in november 2017, georganiseerd door ‘t Ministerie vaan Binnelandse Zake, \u00e9n de w\u00e8l vaan BiZa te oonderhandele euver e convenant. ‘n W\u00e8tteleke regeling veur ‘n regionaol taol w\u00e8rk ouch. ‘t Fries heet, zjus door de juridische veraankering in Deil II Handves en nationaol rech, e laankhawwend taolbeleid m\u00e8t de riekseuverheid kinne oontwikkele, gestiep m\u00e8t miljoene euros.<\/p>\n
Zoe juridisch raomwerk veur ‘t Limburgs is ouch w\u00e8ttelek aongezag. De versj\u00e8llende behandeling vaan Limburgs en Fries verstoet tege belaankrieke juridische norme: ‘t geliekheidsbeginsel in de Groondw\u00e8t, de geis vaan ‘t Handves \u00e9n versj\u00e8llende veur Nederland gellende internationaol verdrage m\u00e8t e discriminatieverbod op groond vaan taol.<\/p>\n
De Nederlandse euverheid steit in ‘t oongeliek. De juridische weeg is laank, meh pinhawwe loent z’ch. Vraog dat mer aon de Frieze. ‘ne W\u00e8tteleke basis geliek aon dee vaan ‘t Fries is meugelek. Zoe’ne w\u00e8tteleke basis gief de einegste solide fundering veur e laankhawwend taolbeleid veur ‘t Limburgs.<\/p>\n
Dr. mr Yuri Michielsen-Tallman, MA, LL.M (Harvard)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Yuri Michielsen is vaan meining tot de Nederlandse euverheid \u2019t Fries en \u2019t Limburgs oonterech versj\u00e8llend behandelt. Heer waarsjouwt ouch deveur um al te gemekelek de juridische erkinning volgens \u2019t Europees Handves op te geve in ruil veur e zoegenaomp convenant m\u00e8t de euverheid in Den Haag, wat v\u00e4\u00f6l minder zekerheid beejt. Lees hei wat […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[37,43],"tags":[],"class_list":["post-6947","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-limburgse-dialekte","category-wetensjap"],"acf":[],"yoast_head":"\n