Ós Modesjtaal, column van John Hertogh, november 2025

Ein rubriek euver ’t gebroek van ós modesjtaal, dialek, plat, Limburgs door  John Hertogh oet Zitterd – nov 2025 nr. 72

Sjtoptober

Inderdaad oktober is gesjtop. Mer de tittel hiebaove (ein oet ’t Holles vertaald woord)  geit euver ein actie óm mit ’t rouke te sjtoppe. Of ‘t hulp? Zelf bèn ich gesjtóp ómdat mienen awdste zoon (52) wie hae neuge jaor waar en oppe legere sjool zout, nao ein veurlichtingslès euver rouke thoeskoum mit de opmirking: “Van pap höbbe veer neit lang, dae rouk sigrètte”! Sjag, vloeitjes (van riespepier) sigrètte, segare en piep höb ich daonao noots mee aan-geraak… Ómdat oktober óm is zit veer noe al in november. Lang geleje sjreef ich dit sjtökske en ich vónj ’t sjoon óm ’t te herlaeze, mesjiens geer ouch…

Limburgs sjrieve, muilik?

De Limbörgse Academie geuf sjrieftips óm ’t sjrieve in ’t Limburgs laevendig te hawte. De eesjte is: Gebroek ’n apostrof (‘) veur de lidweurd. Dus: ’t in plaatsj van ut, ‘ne i.p.v. unne en ’n i.p.v. un.  Want…un en unne da’s gans get angesj. Ein (Hollese) ui wurt in ’t Limburgs ouch waal un, eun, ooi of oei genuimp. En zelfs oondj, ullig, aolik, louk of lauch. Kump oet ’t Latien: unio of ônio. De Romeine höbbe die nao ós sjtreke gebrach. ’t Dutsje Zwiebel sjtamp aaf van het Latiense cepula, het verkleinwoord van cepa (un), jus wie de name veur de un in ‘t Italiaans, Spaans, Pools, Tsjechisch en Oekraïens.

Van sjejje nao sjèlle

Vandaag d’n daag wurt waal ’s gesjójje op emes dae get väöl gedrónke haet: Dae is zo zaat wie ein un. Doe bès mich ein un, zaet me es me meint: da’s eine fraaje. Of ’t sjeldwoord oen ouch van un kump? Doe bès mich ’n oen ! ’n Oen is ‘ne gecastreerde aezelhèngs. Es get gans vlaak en geliek lik zaet me: Zo glaad wie ein unnebèdje. Wós geer dat de unnesjèlle vruiger gebroek woorte es kleursjtof?

’n Unjerke doon

Unne höbbe trouwes niks te make mit ’t sjone woord unjere. Dat waar de rastied nao ’t middigaete van 12.00 pès 14.00. Teminste van 1 mei pès 1 september! In ’t naojaor woort de rastied versjaove nao de veuraovend en heisjde doe achterunjere. Es me zich aeve lag woort dat: ’n unjerke doon. Te lang raste waar en is neit goud: Waat ras dat mas beteikent neit veur niks: van wenig bewaeging wurt me dikker. Euver ein mast-jaor höb ich al eerder gesjreve.

Pès de volgende Ós Modesjtaal, reacties: johnhertogh@gmail.com