Ós Modesjtaal, column van John Hertogh, oktober 2026

Ein rubriek euver ’t gebroek van ós modesjtaal, dialek, plat, Limburgs… door John Hertogh oet Zitterd, 6e jaorgank oktober 2026, nómmer 82

Van ómtrèkke nao paeperkouk.

Zo, nao ein lange paus weier wiejer mit Ós Modesjtaal. Mien oug veil lèts op de Atlas van het dialect in Nederland , ein prechtig en intressant bouk. Me-sjiens gaon ich dao nog mee euver laote heure.. .eh sjrieve.

Dit jaor höb ich september euvergesjlage waeges ós verhoezing . In Zitterd haet me ’t euver ómtrèkke. Dat kump waarsjienlik van ’t Dutsje umziehen. Veer zeen noe dus ouch in eine angere ómtrèk of gaegend of trungel (ómgaeving) gaon wone. Trungel is awd Germaans en beteikent drök of eine gróp luuj biejein. Veer zeen noe inderdaad mit get mee naobere (bure). In ’t Èngelsj haet me ’t euver neighbour en in ’t (middel-)Nederlands nabuur.

Ich vónj dit sjpraekwoord: Trouw naobermans kènjer, koup naobermans rènjer: Zuik ’t bie luuj die ze goud kèns. Koup naobermans rènjer is noe nog aktueel: Koup bie de lokale gesjefter! Die lokale gesjefter beginne d’r al gans herfstig en Oktoberfestig oet te zeen. Herfstig, naojaorsechtig fees-echtig. Mit vallende baedjes, leeg leich en de geur van nate aerd: de herfs is ’t favoriete sezoen van väöl dichtesj. Ouch dat van mich.

Euver leeg leich gesjpraoke; vèndj geer dat ouch zo hinjerlijk, of sjteurend in dezen tied, daste de zonneklep van de wage zo mós zètte daste de zón neit in dien ouge krigs! Vervaelend. Eine waegesjeet (strontje) in ’t oug is ouch vervaelend, sjus wie ein pupsj. Dae lèste is ougvoel en de eesjte is ein versjtopping beveurbeeld van ein talgkleer of zjweitkleer.

Ich kèn mich herinnere dat ich es sjnaak eine waegesjeet haw en dae is toen verhólpe door mien oma. Die sopde ein sjtökske paeperkouk in milk en lag dat op de waegesjeet. In mien herinnering hólp dat! Paeperkook is donker, zuit en krujig. De sjmaak óntsjteit door de kruje. ’t Woord paeper haet hie dus niks te make mit richtige paeper. D’n tied van paeperkouke menkes of huskes leet nog aeve op zich wachte. Dao sjrief ich de volgende maond mesjiens euver.

Mit de kómplimènte, John
reacties: johnhertogh@gmail.com