Veldgewas Moenik: Paul Weelen


Kijk voor meer informatie over Paul Weelen hier.

Iech bin vuur kloar sjproach, zage woa ’t óp sjteet,
zoeë wie ’t bis noen woar, wail ’t doch ’t flotste jeet,
mit ’t jruie van de joare, weëd mieng sjproach krommer,
of iech sjwieg al jans en dóch iech jeweun jet dommer.

Iech kiek noa d’r miensj noe en wat ’t mit ‘m deet,
de mieëtste zunt doch kliensj zoe en jinne nog versjteet
wat d’r angere hem wil zage, drum hod iech ’t óp sjwieje,
of sjrief iech wöad in rouw, dan kan jinne doa aa lieje.

Dieng sjouwere zunt sjmaal, d’r rugkesjtrank sjwaach,
Dieng menoeng is ejaal of ing al oes-jemade zaach,
Doe leufs woa alle angere hin lofe,
doe zeës d’r kal dem alle angere al verkofe.

Iech bin vuur duudliegheet, al is nit al sjwats wies,
iech bin vuur zachliegheet en dat hat ziene pries,
iech kroog d’r wink va vure en dat loos duudliegheet vervluje,
en noen bin iech sjtil, den zoeë broech iech nit tse luje.

En weë wees mós iech óch sjwieje óp papier,
en weë wees bring iech ’t zoeë óch nog wieër.

Mei 2019

Miene kop sjteet in blui, jeleuf iech,
’t kroefe wil jedanke droes,
en alles liecht jans nui, jeleuf iech,
zoeë zoog de welt nog nie oes.
Alles frisje klure mit toepe dróp,
alles freulieje toeëne, eraaf, eróp.
Noe kiek, iech sjton in blui, jeleuf iech,
en iech wil de janse tsiet eroes.

Wie inne auwe boom mit de betste zin,
iech jrui an alle ekke.
Doa wieëst zoejaar e nès, mit vuejel drin,
die wirke draa wie jekke,
d’r mai is óngerweëgs, de aier óch,
die dunt nit alling an zinge,
wie sjun ’t vrugjoar weëd, e bilderbóch
dat iech diech hu jon bringe.

Zoeë jroeës is de natoer, vöal jroeëser nog,
ze bliet mar loeter wase.
noe kiek miech ins sjtoa, joa, iech waas óch,
hol mar flot jet vaze.
d’r mai is óngerweëgs, óch in mie hats,
iech sjton ja bauw óp sjpringe.
wie sjun dis vrugjoar weëd, kniep in mieng bats,
weë wees wat-s doe zals vinge!

’t Leëve sjproest eroes an alle zieje,
en ver róffe jans versjtaund: auwieë.

Mei 2019

Sjpieël jet, vermaach diech, weë sjpieëlt hat zin d’rin,
freutel jet, kloemel jet, probeer ins jet oes,
zieg waal wie wied dat-s te kuns en wat ’t weëd,
bouw mit de losheet va zank en wasser.

De wiechtieje lesse van de sjpas blieve hange,
de sjwoar sjleëg bis te mörje al verjèse
en noen doek diech nit, jank reët óp
en loof in ’t vol lit in de erm van wat kómme jeet.

Flatsj roetsjs te oes, liks te plat óp ’t jezich
en kans jeluklieg um diech zelver laache,
wat uvver is, is misjien wal klinger, mar ronger,
en lanksaam jruit ’t bis jroeëser wie ’t woar.

Sjpieël jet, maach jet kapot, kleëf jet,
jef ’t wieër, deel ’t oes, vererf ‘t.

2017

Sjtong iech tse buttele in d’r jaad
treën de sjup deep in jen eëd,
tref iech óp jet hels en dui doch durch.
Knak zeët de sjup,
en zelver lik iech doa mit inne paaf.
Dan kunt e ónsjuldieg molleköpje oes ‘t laoch
en kruuft a laachens an miech vuurbij.
Dat woar nog ins jlad d’rneëver jange,
zeët e en iech klop d’r drek va miech aaf.
De natoer is sjterker wie miech.

Oktober 2016

Ejaal wie jód dat-s te bis,
Doa jieëft ’t ummer inne bessere,
Inne deë boaver diech sjteet,
Wail e mit mieë uvvertsujoeng
Mit mieë jeveul of mieë kraf
Jenauw dat zage wil.

Ejaal wie sjleët dat-s te bis,
Doa is ummer inne sjleëtere
Inne deë wied ónge sjteet
En nit ins wees
Dat e janit deper kan
En nuus tse vertselle hat.

Ejaal wie middelmöasieg dat-s te bis,
Jenauw doa sjtees te alling,
Doe bis d’r könnek, d’r instiegste
Deë zoeë middelmöasieg
Ing sjtem hat krèje
En weëd jehoeëd.
Wat-s te middelmöasieg zeës,
Weëd uvvermieësieg beloesterd.
De res verjeet.

Maart 2016

Iech zoog de noabesje kalle mit de noabesje mit d’r hónk. Die joenket.
De ing laat inne erm uvver de sjouwer van de anger. ‘Vannaat um haover drei,’
hoeët iech heur zage.

Iech noom aa dat ’t d’r man woar, den d’r hónk sjtong neëver heur mit
de tsong oes d’r mónk en roepet an de lieng. Deë wool wieër.

Iech sjlikket, noom deep lóf en sjneuret d’rlangs, al kieket iech ze alletswai
durchdringlieg aa, in de hofnoeng dat ze sjnappete dat iech nit wool sjture.
Mar ejentlieg sjneuret iech wie jiddere mörje mieng vunnef kilometer.
Ze kiekete miech nit aa.

De nieëkste röngde lofet inne angere noaber neëver heur. Inne mit inne
jroeëse dog neëver ziech, deë heure hónk in inne sjloek koeët voetmóffele,
mar ze sjpieëlete alling jet mitee. Zie joenket nit mieë, iech hoeët óch nit
wie ’t wieër jelofe woar aafjelofe naat.

In de letste röngde sjnappet iech dat ’t jeluklieg nit uvver d’r man jong,
mar uvver de pappejai, die inins van d’r sjtok jevalle woar oane va tse vure
nog ing letste kier ‘vrech jónk’ tse róffe. Den dat koeët e zage.

Doe jong iech al jet lieëter óp heem aa, in de wissensjaf dat iech de noabesje
nog nit in ’t allerjruetste leed in d’r sjtich jelosse hauw.

Maart 2016

mósse jebroeche.

Wie wied wil iech ’t losse kómme?
Wie wied wil iech zelver joa?
Wienieë zal iech aavange
deë domme doeë sjtee
mit lief en zieël tse besjerme?
En iech wees dat iech mit dat mets
óp deë sjtee in mie hats
inne vette depe sjtreef han jezatsd.
En iech blief jiddere daag d’r aa blouwe.

Maart 2016

Iech bin nit ummer bij diech,
mar iech bin waal ummer doa,
en al bis te noen ónjeluklieg,
iech wees dat ’t besser zal joa.

Iech han nit alle wiesheet,
mar hod vertrouwe in lu wie diech,
en went ’t noen nit jód d’rvuur sjteet,
’t kunt doch wal in oader jeliech.

’t Leëve is ee koenswerk,
vier zunt de kuunsler van jiddere daag,
Vier riengele döks hel en sjterk,

en verwirke sjlaag óp sjlaag.
Mar de koens, ’t is zoeng sjun zaach
die vier maache bis in de zerk.

Augustus 2012

Kiek ins hei die rungde rónk

En sjtaun va wat-s te zies
Zoeëvöal nit jewoeëde
Zoeëvöal nit jedoa
Zoeëvöal moal sjaad jezaad
En doch jeweun wieër jange
Jode berje zunt blieve sjtoa
Ainmalieg doezendmoal verjaese
Kraf is kraf blaeve
Mar sjteet doa ónjebroechd
Heng die kanne aapakke
Verbórje in bóksetaesje
Bee die kanne drage
Ligke voel umhoeëg
Rugkesjtreng die reët kuete blieve
Sjtunt króm van voele sjwees
Kiek ins hei die rungde rónk
En sjtaun va wat-s te zies
Wie d’r dokter dreumer is
Wie d’r wuler oane werk
Wie d’r sjlauwe mui is woeëde
En d’r domme jroeës en sjterk
Wie is ’t leëve uvver dis rungde jewalsd
En hat wat rónk is, bónk is, vónk is
Platjehouwe wie ee dubbeltje
Dat nit mieë is.
Kiek ins hei die rungde rónk
En veul wat zie noe veule
Wat sjun dat vier bijee noe zunt
Wat jód um tse kanne kieke
Den piengliejer dan hei tse zieë
Is nit mieë hei tse zieë
Dan in ós ermzieëlieje jedechnies
Van wits te nog, doa woar ins
En iech kan miech nog entzinne

Kiek ins hei de rungde rónk
Noen los ós nog jet blieve.
Mörje is inne angere daag.
Joa, los ós uvverdrieve.

Oktober 2011

Zoeë vöal dat iech

’t Jieëft van die daag dan klapt jaresnuus
Die verjaes iech ’t lifs jans flot
En van die daag die jód junt juus
Mar die iech óch nit onthod
Is dat alzheimer al of sjtommiegheet
Of kom iech hiere tse kót?
Ee dink bliet doa ejaal watv’re daag
Neemlieg dat iech van diech hod.

Zoeë vöal dat iech
Druvver wil zinge
Zoeë vöal dat iech
Noeëts mieë sjtop
Zoeëvöal dat iech
ee laoch in loeët kan sjpringe
En noeëts mieë sjtop.

Döks bin iech voet, bin iech nit bij de mieng
En zits iech in mieng eje welt.
Zoejaar in mieng woed of in de jruetste pieng
Wees iech dat miech nuus felt.
Den urjens doa zeët ing sjtem: doe has reët
Doe has ’t ee dink dat tselt.
En dat bis doe deë in mie hats woent
Bis d’r daag dat ’t vuur miech sjelt.

Verlis iech mieng sjtem óp miene auwe daag
En kan iech alling mar kratse
Dan wits doe besjtimd al dat jekraag
Kunt ummer nog va hatse.

Maart 2011