Veldgewas

Veldgewas is een initiatief van auteur/dichter Wim Kuipers (Maasniel 1939) dat beoogt de Limburgstalige poëzie een podium te bieden en daarmee de bekendheid ervan te vergroten. Vanaf 2011, toen hij samen met Har Sniekers met Veldgewas begon, verzamelde hij een fikse catalogus aan gedichten die hem vanuit de hele provincie worden toegezonden.

Neem een abonnement op Veldgewas

Die gedichten stuurt hij wekelijks, voorzien van zijn typische commentaar en vrije associaties, aan een schare van volgers die hebben ingetekend op zijn digitale poëzieberichten. Wim Kuipers omschrijft Veldgewas graag als een “proeftuin”, wat wil zeggen dat hij niet bij voorbaat al te streng wil selecteren; tussen het veldgewas zitten ook soms plantjes die sommigen als onkruid mogen betitelen maar die in hun onschuld vaak een eigen schoonheid vertegenwoordigen.

Wie zich (gratis) wil abonneren op een wekelijkse portie Limburgstalige poëzie hoeft enkel een mailtje te sturen naar veldgewas@home.nl. De annotaties die Wim Kuipers bij de gedichten plaatst geven zijn zendingen een bijzondere charme.

Stuur uw gedichten in naar Veldgewas

Als u zelf gedichten schrijft in een Limburgs dialect, en u bent op zoek naar publiek, dan kunt u altijd uw gedichten eens opsturen naar de redactie van Veldgewas. U krijgt op zijn minst een welwillend commentaar en als het even kan een plaatsje in een van de volgende Veldgewassen. Het adres is: veldgewas@home.nl.

Kijk eens in het Veldgewas Archief De Moenik

Veldeke Limburg is doende de catalogus van Veldgewas, die nooit systematisch in kaart is gebracht, vanaf het begin in 2011 tot heden op zijn website te presenteren. Daar staan de dichters in alfabetische volgorde gerangschikt en de gedichten per schrijver in chronologische volgorde. Daarbij verschaffen we ook wat informatie over die schrijvers. Het archief is nog lang niet compleet maar wordt geleidelijk aan bijgevuld.

Hieronder treft u enkele van de meest actuele poëtische bijdragen aan Veldgewas. Na verloop van tijd gaan ook die gedichten naar het Veldgewas Archief De Moenik. Een moenik is een bergplaats in een schuur. Kinderen maakten een kuiltje in het hooi, stro of nog niet gedorste graan, en verborgen daar appels, peren of noten, zodat andere kinderen die niet makkelijk ontdekten.

Water en vuur

De kirk en vier
waore dèk water en vuur.
Jezus loop uuever ’t water
en zie pisde ’t vuur
van de braomelesjtroek gans oet.
De kirktaore liek te väöl
op de taore van Babel
vuurtaore watertaore
vuurbeeld watermerk
waterkant vuurkant
Doeë Zieë vuurwerk.
Vuur blust gein water
wiewater blust ’t vuur
vier verzoepe in wètte en praeke.
Ich krieg traone in de ouge
’t heilig vuur wiert geblusd
es ze Jezus opsjlete
in e brandvrie keske.
En dan drink ich mich
in plaats van water bie de wien
mer e dröpke vuurwater.

Colla Bemelmans
Mei 2018

Euver eine druim

Èngele en duvele, vruiger, noe en later,
de duvele ’t vuur, de èngele ’t water.
Duvele, dat is geweld, ruïnes, leid en bloud,
èngele brènge gelök, die meine ’t ummer goud.

Duvele sjtruie gifgaas euver akker, minsj en kèndj,
èngele versjpreie vrei, wie zeilbeut in de wèndj.

Duvele, die lache sjtiekem, ouch al sjteit de welt in brandj,
èngele, die treuste, helpe, gaeve dich ein handj.

Duvele, die sjeite gerös ein vliegtuug oet de lóch,
èngele dreuge traone, jao, die geef ’t nog genóg.

Duvele, wie Hitler, Himmler, Eichmann, de SS,
èngele, wie Sophie Scholl, me heurde zien protes.

Duvele, kiek Hiroshima, ’t is haos neit g’luive,
Martin Luther King aevel leit ós get angesj pruive.

‘I have a dream’, zag hae doe dao, ich weit ’t nog gans goud,
daen dream haw ouch Toon Hermans en ouch ich, ouch ich hawt moud.

Ich druim dat èns ’t water van de èngele oppe welt
’t vuur van alle duvele douf, wie Christus haet veursjpeld.

Veer kènne dan d’n hemel hie op aerd al gaon belaeve,
en dan zal ’t nurges mee dat vuur van duvele nog gaeve.

Phil Schaeken, Sittard
Mei 2018

 

versjtaot uch

wie water en vuur
wie chóklaad, mèlk en puur
wie nao veure Fortuna
en los joa van kloeb Roda

wie water en vuur
wie Kolleberg en Côte d’Azur
wie babbelaere, zuit en zoer
klein aerpel en kóntente boer

wie water en vuur
wie gans billig en paeperduur
wie werm beier en kawwe wien
wie zeker en nog neit mesjien

wie water en vuur
wie drank en ontwenningskuur
wie dominee en pesjtoor
wie hardrock en gemenk koor

wie water en vuur
wie de trainer en besjtuur
wie Trump en dae Poetin
wae geluif dao nog in?

versjtaot uch.

John Hertogh, Sittard
Mei 2018

Lierzaam

Is ’t lierzaam um euver al daen ozel efkes nao te dinke.
Mier as 40.000 soldaote begrave allein al in ós Limburg.
Jónges, manne, vaders, opa’s.
Is ’t lierzaam en veur wae.
Waat deje de Vereinigde Naties die zich van alles veurnome wie:
det noëts mier nae ech noeëts mier.
Is ’t achteraaf gezeen toch  neet zoe lierzaam gewaes
en waorte weej smeis weer vergaetechtig.
Is ’t ós um ’t aeve wie weej laeve. Is wiedewegózel veur ós te wied.
En ik, ik blief mich dök aafvraoge: waat heb ik d’rvan gelierd?

Jan Maas
4 mei 2018

Die Valeria

Ich waar aan de Amalfikus,
beklóm ouch de Vesuvius,
bezoch Pompeï en Amalfi,
en ouch ’t eiland Capri.

Waat waar ’t sjoon: die lóch, de zee,
dae kathedraal en nog väöl mee,
mer gáns bezunjer was ich sah,
dat waar toch die Valeria !

Mit ouge broen, wie sjoklaat puur,
vertèlde ‘t, ’t zout vol vuur,
zien haore, lank en zjwart wie rout,
gekräöld, ich weit ’t nog gans goud.

’t Sjmörges, sjtraolend, sjtóng ’t dao,
liebe Gäste, klónk daonao,
en gaw al, dèks gans ónverwach,
heurde me in de bös gelach.

’t Koosj väöl name, wós väöl feite,
’t leit ós heel väöl dènger weite,
en aaf en toe get gekke teun,
dat vónj Valeria gans geweun.

’t Haw talent, wie me zo zaet,
neit jeder gids dae dat zo haet,
’t zóng zelfs leidjes, gans sjpontaan,
veer deige mit, sjloute dan aan.

Nogmaals: Amalfikus, blaw lóch,
’t eiland Capri, d’r waar genóg,
mer geluif mich: Gáns bezunjer da,
dat waar toch die Valeria.

Phil Schaeken, Sittard
April 2018

Hu is d’r sjunste mondieg van ’t joar:
jraad hu wil iech jans loestieg zieë,
den ’t is zonnieg en óch al langer kloar,
wat wil inne miensj nog mieë?

’t Vrugjoar tseegt ós ins zieng tseng,
d’r winkter likt jans jewis wied ater ós,
joa, ’t bevrizze ós nog bauw de heng,
mar vier vräue ós óp d’r kómmende jenós.

De wermde va binne, wil iech mar zage,
is jroeëser dan die van de boeselóf,
wie werm iech miech veul is wat iech hof.

’t Is wie iech dreum wen iech sjlof:
alles is sjunner mit ’t brillejlaas besjlage.
Huur ins óp uvver Sjwatse Mondieje tse klage.

Joep Kirchroa, Kerkrade
April 2018

Smeis

Mei en dan mót me zichzelf verwinne
det doon waat eigelik neet altied maag
smeis mit ’t zalt- of sókkerpötje foetele
aevel niks waat aan dien gewete knaag.

Kleine dagelikse zundjes mótte kinne
waal daonao van veur aaf aan beginne
dich weer vlietig aan dien regels halde
luuj deje waal eiges dae kwats verzinne.

Mei en dan aevel ouk mei en dan neet
smeis is laat juus zoeë link as te vruug
’t is baeter dich aan dien regels te halde
al det foetele wuurt me ouk rap meug.

Jan Maas, Venlo
April 2018

Paosje

Luuj, veer zeen d’r nog,
euver de dood haer,
ummer weier opnuuj zènge veer:
Lang zulle ze laeve, de optimiste!
Dat is ’t mitdoon van Israël aan
de Olympische Sjpele, aan ’t Eurovisie-songfestival.

104.000 Judde, 104.000,
allein al oet óós landj, neit trökgekómme,
vermaord. Sjtónge veer aan de kantj
wie Hauptsturmführer
SS Ferdinand Hugo aus der Fünten
zien werk deig, kuil, zónger gevuil?

Ich dènk aan de Hollese Sjouwburg,
Amsterdam, 1942, ’43,
awwesj, mit hun kènjerkes, ocherm,
de knuffel ónger d’n erm,
wachtend op tram en trein nao Westerbork
en daonao Auschwitz, Sobibor, Buchenwald…

’t Moch neit bate,
óndanks zien hate
gouve zie ’t laeve neit aaf,
wie eine Phoenix oet de esj
wie Christus oet zien graaf,
sjtónge zie op, vol moud,

Roupend: Ónthawt goud:
Paosje, veer wille laeve,
óndanks alles !

Phil Schaeken, Zitterd
Maart 2018

Kirchröädsjer polletiek

Iech wil wisse van d’r Kirchröadsjer polletiek:
krient vier die jolfbaan of nit?
Jebroech ins jinne umwèg mit sjlauwe triek,
mar dink ins helóp mit ós mit.

Óp wem mósse vier sjtimme vuur d’r road:
zaan klip en klaar woa ’t óp sjteet.
Angesj weëd ós werm inne hoof ónzin verkoad
en wisse vier nit wie d’r jolfbal rolle jeet.

Iech jef mieng sjtim an de partij die sjtimt,
die jing entsjaidoenge in d’r duuster nimt,
en die duudliegheet an Kirchroa jieët.

Weë uvver dat jejrave sjrieëkel vieët
wees dat d’r polletiek ós valle lieët
en dat jinne polletieker ziech nog wie miensj benimt.

Joep Kirchroa, Kerkrade
Maart 2018

tweesjtried /dilemma

’t maak  zich toch óm zoväöl drök
doe bès toch waal op tied trök
vèndj hae mich wurkelik zo leif
woróm sjrif hae dan zónne breif
zal ich opsjtaon, wiejer sjlaope
mit vinster toe of vinster aope
miene rómmel op gaon rume
mit taengezin en gans väöl kume
altied weier dat gemekker
wo is d’ oplajer, wo de sjtekker

zèk, mit dae sjlumme telefoon
kèn ich dao niks sjtóms mit doon
nao de Etos of de Hema
’t blif jao ummer ein dilemma…

John Hertogh, Sittard
Maart 2018

Soms zit ich in michzelf te koekeloere.
Ich zeen allerlei gedachtes door mich goan.
Ich vroag mich aaf wie lang ’t zal doere
Veurdat ich bie ein doavan sjtil zal sjtoan.

Frans Kunkels
Maart 2018